Η στένωση της καρωτιδικής αρτηρίας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων, που εξακολουθούν να καταγράφονται ως η τρίτη συχνότερη αιτία θανάτου στις ανεπτυγμένες χώρες και η κυριότερη αιτία σωματικής αναπηρίας. Παρότι πρόκειται για μια επικίνδυνη και εξελισσόμενη κατάσταση, τις περισσότερες φορές παραμένει ασυμπτωματική, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ύπουλη.
«Η στένωση καρωτίδας είναι μία κλινική κατάσταση κατά την οποία οι καρωτίδες αρτηρίες – τα βασικά αγγεία που αιματώνουν τον εγκέφαλο – στενεύουν ή αποφράσσονται πλήρως λόγω συσσώρευσης αθηρωματικής πλάκας στα τοιχώματά τους. Αυτή η στένωση μπορεί να μειώσει σημαντικά τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο και να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο», εξηγεί ο Γεώργιος Ελευθερίου, Αγγειοχειρουργός – Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Αγγειοχειρουργός στο Metropolitan Hospital και Συνεργάτης στα Διαγνωστικά Κέντρα HealthSpot Κηφισιάς.
Συμπτώματα και διάγνωση
Αν και η νόσος συνήθως δεν εμφανίζει συμπτώματα, υπάρχουν προειδοποιητικές ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοούνται, όπως:
-
Αιφνίδια αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, τα χέρια ή τα πόδια
-
Δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση
-
Θολή όραση ή απώλεια όρασης από το ένα μάτι
-
Απώλεια ισορροπίας ή έντονη ζάλη
-
Σοβαρός πονοκέφαλος χωρίς άλλη εμφανή αιτία
Η διάγνωση της στένωσης των καρωτίδων γίνεται με μη επεμβατικές και επεμβατικές εξετάσεις όπως:
-
Υπερηχογράφημα Doppler καρωτίδων
-
Μαγνητική ή Αξονική Αγγειογραφία (MRA/CTA)
-
Ενδαρτηριακή Ψηφιακή Αγγειογραφία (IA DSA) – η πλέον ακριβής μέθοδος
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Η βασική αιτία είναι η αθηροσκλήρωση, μια εκφυλιστική νόσος των αρτηριών. Κύριοι παράγοντες κινδύνου είναι η:
-
Υπέρταση
-
Υψηλή χοληστερόλη
-
Κάπνισμα
-
Σακχαρώδης διαβήτης
-
Καθιστική ζωή
-
Παχυσαρκία
-
Οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων
«Η πρόληψη και η τακτική παρακολούθηση είναι καθοριστικής σημασίας, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 65 ετών ή σε ασθενείς με συνυπάρχουσα καρδιοαγγειακή νόσο. Το υπερηχογράφημα Doppler είναι μία απλή, ανώδυνη εξέταση που μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για την κατάσταση των αρτηριών», επισημαίνει ο κ. Ελευθερίου.
Αντιμετώπιση της στένωσης
Η θεραπεία στοχεύει στην πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου και την αποκατάσταση της ροής του αίματος προς τον εγκέφαλο. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν:
-
Φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και την πρόληψη θρόμβων
-
Αλλαγές στον τρόπο ζωής: διακοπή καπνίσματος, άσκηση, απώλεια βάρους, ισορροπημένη διατροφή
-
Καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή: χειρουργική αφαίρεση της πλάκας
-
Αγγειοπλαστική με τοποθέτηση stent: ελάχιστα επεμβατική λύση που εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις όπως:
-
ασθενείς υψηλού χειρουργικού κινδύνου
-
επανεμφάνιση στένωσης μετά από ενδαρτηρεκτομή
-
ακτινοβοληθείσες περιοχές
-
περιπτώσεις σοβαρής καρδιοαναπνευστικής ανεπάρκειας
-
Η αγγειοπλαστική διαρκεί περίπου μία ώρα, ενώ η νοσηλεία περιορίζεται συνήθως σε δύο ημέρες, με πολύ χαμηλό ποσοστό επιπλοκών (<1%).
Το μήνυμα του ειδικού
«Η στένωση των καρωτίδων μπορεί να εξελιχθεί σιωπηλά και ύπουλα, όμως η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση μπορούν να σώσουν ζωές. Η καλή ποιότητα ζωής ξεκινά από την πρόληψη. Δεν χρειάζεται να φτάσουμε στο εγκεφαλικό επεισόδιο για να δώσουμε σημασία», καταλήγει ο κ. Γεώργιος Ελευθερίου.
Ένας έλεγχος μπορεί να κάνει τη διαφορά
Η καρωτιδική στένωση, όσο αθόρυβα κι αν εξελίσσεται, δεν πρέπει να αγνοείται. Ο προληπτικός έλεγχος, ειδικά σε ομάδες αυξημένου κινδύνου, είναι το ισχυρότερο όπλο απέναντι στα εγκεφαλικά επεισόδια. Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση μπορούν να κάνουν τη διαφορά – κυριολεκτικά να σώσουν ζωές.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ