Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η άνοδος της θερμοκρασίας αναγκάζει τον οργανισμό να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια για να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος. Αυτή η προσπάθεια επιβαρύνει ιδιαίτερα τη λειτουργία της καρδιάς, των πνευμόνων και των νεφρών, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος για άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα. Γι’ αυτό, η δροσιά και η σωστή ενυδάτωση αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την υγεία τους κατά τους θερμούς μήνες.
Πώς επηρεάζει η ζέστη την καρδιά
«Για κάθε βαθμό αύξησης της θερμοκρασίας του σώματός μας η καρδιακή συχνότητα αυξάνει κατά 10 σφύξεις το λεπτό. Αυτή η αύξηση επιβαρύνει το έργο της καρδιάς, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει καρδιακό επεισόδιο σε άτομα με καρδιοπάθεια. Όταν αυξάνει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, το σώμα μας προσπαθεί να μειώσει τη θερμοκρασία. Αυτό επιτυγχάνεται με αγγειοδιαστολή και αύξηση της καρδιακής συχνότητας, και καθώς το αίμα ρέει κοντά στην επιφάνεια του σώματος βοηθά στην αποβολή και μείωση της θερμοκρασίας.
Όμως έχει ένα τίμημα, την αύξηση του καρδιακού έργου 2–4 φορές. Πέραν αυτού, με τον ιδρώτα ο οργανισμός χάνει νάτριο, κάλιο και άλλους ηλεκτρολύτες, που μαζί με την αφυδάτωση επιβαρύνουν πολύ περισσότερο την καρδιά, αφού μειώνεται ο όγκος των υγρών και άρα η καρδιά θα πρέπει να λειτουργήσει ταχύτερα. Φυσικά, αυτό δεν αφορά τα υγιή άτομα που επηρεάζονται πολύ δυσκολότερα», τονίζει ο κ. Αθανάσιος Μανώλης, Διευθυντής Β’ Καρδιολογικής Κλινικής και Κέντρου Υπέρτασης του Metropolitan Hospital, Καθηγητής στο Τμήμα Υπέρτασης του Πανεπιστημίου Βοστώνης και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης (European Society of Hypertension – ESH.
Οδηγίες προστασίας για τα άτομα με καρδιολογικά προβλήματα
Ο κ. Μανώλης δίνει πρακτικές συμβουλές για να προστατευτούν όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες:
-
Φροντίστε για σωστή ενυδάτωση, καταναλώνοντας άφθονα υγρά. Σε περίπτωση καρδιακής ανεπάρκειας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
-
Αποφύγετε το αλκοόλ, καθώς ενισχύει την αφυδάτωση.
-
Προτιμήστε κρύες τροφές, όπως φρούτα και σαλάτες, πλούσιες σε νερό, βιταμίνες και ηλεκτρολύτες.
-
Διατηρήστε το σπίτι δροσερό. Ανοίγετε τα παράθυρα όταν η εξωτερική θερμοκρασία είναι χαμηλότερη, και αποφύγετε τα περιττά αναμμένα φώτα που ανεβάζουν τη θερμοκρασία.
-
Επιλέγετε ελαφρύ ρουχισμό.
-
Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα μεταξύ 11:00 και 15:00.
-
Όταν βρίσκεστε εκτός σπιτιού, παραμείνετε σε σκιερά μέρη, φορέστε καπέλο και έχετε πάντα μαζί σας νερό.
-
Αποφύγετε τη σωματική άσκηση, ειδικά σε υψηλές θερμοκρασίες.
Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο:
-
Ηλικιωμένοι και παιδιά, λόγω δυσκολίας στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.
-
Άτομα άνω των 75 ετών που ζουν μόνα τους.
-
Πάσχοντες από καρδιαγγειακά νοσήματα, αναπνευστικά προβλήματα, νεφρική ανεπάρκεια, διαβήτη ή νόσο του Parkinson.
-
Άτομα με άνοια, κλινήρεις ή όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.
-
Ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες ή στεφανιαία νόσο, και όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για την πίεση.
Σύμφωνα με τον κ. Μανώλη, σημαντικό πρόβλημα είναι ότι πολλοί ασθενείς δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους ως υψηλού κινδύνου και παραλείπουν να λάβουν προληπτικά μέτρα.
Καρδιά και φάρμακα το καλοκαίρι
Η θερμότητα μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια ορισμένων φαρμάκων. Οι κύριοι τρόποι αλληλεπίδρασης είναι οι εξής:
-
Ορισμένα φάρμακα διαταράσσουν τη θερμορρύθμιση και την ισορροπία υγρών, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών. Τέτοια είναι τα διουρητικά, αντιψυχωσικά, αντικαταθλιπτικά και αντιυπερτασικά.
-
Η θερμότητα επηρεάζει τη σταθερότητα κάποιων φαρμάκων, τα οποία πρέπει να αποθηκεύονται σε δροσερό περιβάλλον.
-
Ορισμένα φάρμακα (π.χ. αντιμυκητιασικά ή αντιβιοτικά) ενδέχεται να ευαισθητοποιούν το δέρμα στον ήλιο, γι’ αυτό συνιστάται η χρήση αντηλιακού.
Επιπλέον, υπερτασικοί ασθενείς, κυρίως ηλικιωμένοι που λαμβάνουν διουρητικά, πρέπει να μετρούν την πίεση σε καθιστή και όρθια θέση. Αν η πίεση πέφτει κάτω από 120 mmHg ή εμφανίζεται ζάλη, χρειάζεται επικοινωνία με τον γιατρό, καθώς μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.
Αν δεν αισθανθούμε καλά
Σε περίπτωση δυσφορίας από τη ζέστη, ακολουθήστε άμεσα τα εξής βήματα:
-
Μετακινηθείτε σε δροσερό χώρο
-
Ξαπλώστε και ανασηκώστε ελαφρώς τα πόδια
-
Πιείτε νερό
-
Βρέξτε το πρόσωπό σας και δημιουργήστε ρεύμα αέρα. Ζητήστε βοήθεια από άλλον αν χρειαστεί. Μπορείτε επίσης να τοποθετήσετε δροσερά επιθέματα στις μασχάλες ή στον λαιμό
«Αν παρόλα αυτά δεν αισθάνεστε καλά, επικοινωνήστε με το γιατρό σας ή μεταβείτε στην κοντινότερη μονάδα υγείας», καταλήγει ο κ. Μανώλης.
Κατά τους θερινούς μήνες, η προστασία της καρδιάς απαιτεί προσοχή, σωστή ενημέρωση και απλά αλλά ουσιαστικά μέτρα πρόληψης. Η ζέστη δεν είναι αβλαβής για όλους και ιδίως για όσους έχουν καρδιαγγειακά προβλήματα, οι οποίοι χρειάζονται εξατομικευμένες οδηγίες, στενή παρακολούθηση και προσαρμογή της καθημερινότητάς τους. Με τη βοήθεια του θεράποντος ιατρού και την τήρηση βασικών οδηγιών, το καλοκαίρι μπορεί να κυλήσει με ασφάλεια και καλή ποιότητα ζωής.
Η Καρδιολογική Κλινική του Metropolitan Hospital παραμένει στο πλευρό των ασθενών και κατά τους θερινούς μήνες, παρέχοντας σύγχρονη καρδιολογική παρακολούθηση, εξατομικευμένες οδηγίες και πλήρη ιατρική υποστήριξη. Με την καθοδήγηση του εξειδικευμένου προσωπικού και την τήρηση βασικών προληπτικών μέτρων, το καλοκαίρι μπορεί να είναι ασφαλές και χωρίς κινδύνους, ακόμα και για τα άτομα με καρδιολογικά προβλήματα.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ