Σε μια εποχή που η επαγγελματική εξουθένωση, η σταδιακή γήρανση του εργατικού δυναμικού και η αύξηση των μυοσκελετικών και ψυχοσωματικών φορτίσεων επιβαρύνουν διαρκώς τον κόσμο της εργασίας και το σύστημα υγείας, ο ρόλος του Φυσικοθεραπευτή Εργασιακής Υγείας & Εργονομίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η θεσμοθέτησή του αναδεικνύεται ως μια εξαιρετική ευκαιρία με ουσιαστικά οφέλη για τους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και την εθνική οικονομία συνολικά.
Η προστιθέμενη αξία του επαγγελματία αυτού και η τεκμηριωμένη συμβολή του στην πρόληψη, την αποκατάσταση και τη διαχείριση των επαγγελματικών κινδύνων παρουσιάστηκαν σε επιστημονική εκδήλωση που διοργάνωσε ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ), τον Ιούνιο στην Αθήνα, στους χώρους του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ, με σημαντικές διεθνείς και ελληνικές συμμετοχές:
-
Rose Boucaut, Πρόεδρος της IFPOHE (International Federation of Physiotherapists working in Occupational Health and Ergonomics)
-
Βασιλική Σακελλάρη, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής – ΠΑΔΑ και Εκπρόσωπος της Ελλάδας στην IFPOHE
-
Ελένη Ζίγκιρη, Φυσικοθεραπεύτρια, Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Συντονίστρια της Ειδικής Θεματικής Ενότητας Εργασιακής Υγείας & Εργονομίας του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών – ΠΣΦ
-
Νίκος Μπικίνης, MSc – Advanced Manipulative Physiotherapy, MACP UK, Φυσικοθεραπευτής Εργασιακής Υγείας σε Ηνωμένο Βασίλειο και Ελλάδα
Τεκμηρίωση της ανάγκης θεσμικής κατοχύρωσης
Η Rose Boucaut αναφέρθηκε στην παγκόσμια εμπειρία από την ενσωμάτωση του Φυσικοθεραπευτή Εργασιακής Υγείας και Εργονομίας στα συστήματα υγείας, επισημαίνοντας πως στην Αυστραλία πάνω από 26.000 φυσικοθεραπευτές δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα. Τόνισε ότι η θεσμοθέτηση του ρόλου προσφέρει σημαντικά οφέλη και στην Ελλάδα.
Η Βασιλική Σακελλάρη παρουσίασε ενδεικτικά στοιχεία από το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το κόστος των απουσιών λόγω κοινών παθήσεων αγγίζει τα 15 δισ. λίρες ετησίως και σχεδόν το 40% των απουσιών στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας (National Health Service – NHS) οφείλεται σε μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ), όπως η οσφυαλγία. Υπογράμμισε τη συμβολή των φυσικοθεραπευτών στην επανένταξη και διατήρηση των εργαζομένων στο επάγγελμα.
Η Ελένη Ζίγκιρη εστίασε στην αξία της εργονομικής ανάλυσης, της εκπαίδευσης και της ψυχοσωματικής υποστήριξης στον χώρο εργασίας, ενώ ανέδειξε την ευρύτερη θεώρηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization – WHO) για την υγεία ως «ευημερία». Παράλληλα, παρουσίασε ευρωπαϊκά στοιχεία του 2017 για την κυριαρχία των μυοσκελετικών παθήσεων και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στους επαγγελματικούς χώρους.
Ο Νίκος Μπικίνης ανέλυσε το κόστος και τις συνέπειες των μυοσκελετικών παθήσεων, που αποτελούν την κύρια αιτία αναπηρίας στην εργασία και επηρεάζουν 3 στους 5 εργαζόμενους στην Ε.Ε.. Επεσήμανε τη σημασία της προσαρμογής των εργασιακών μοντέλων λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.
Το μέγεθος του προβλήματος – Ενδεικτικά στοιχεία
Στο Ηνωμένο Βασίλειο:
-
Η απουσία λόγω ασθένειας κοστίζει 15 δισ. λίρες ετησίως σε χαμένη παραγωγικότητα
-
13 δισ. λίρες δαπανώνται σε κρατικές παροχές υγείας σχετιζόμενες με την εργασία
-
Το 40% των απουσιών στο NHS οφείλεται σε μυοσκελετικές παθήσεις, όπως η οσφυαλγία.
-
Το 5% των απουσιών διαρκεί πάνω από 4 εβδομάδες, αλλά ευθύνεται για σχεδόν το 50% των χαμένων ημερών εργασίας
-
Αν ένας εργαζόμενος λείψει 6 μήνες, υπάρχει 80% πιθανότητα να μη γυρίσει ποτέ στην εργασία του
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση:
-
3 στους 5 εργαζόμενους πλήττονται από μυοσκελετικές παθήσεις
-
Οι μυοσκελετικές παθήσεις κοστίζουν έως και 2% του ΑΕΠ κάθε χώρας
-
Από το 2017, οι εργαζόμενοι στην Ε.Ε. αναφέρουν ότι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι και οι μυοσκελετικές παθήσεις είναι οι δύο κύριες αιτίες προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την εργασία
-
Γήρανση εργατικού δυναμικού:
– ήδη από το 2019, το 20% των εργαζομένων στην Ε.Ε. είναι άνω των 55 ετών
– μέχρι το 2050, το ποσοστό θα φτάσει το 40%, με αυξημένο κίνδυνο για παθήσεις και απουσίες
Ολιστική προσέγγιση και πολλαπλά οφέλη
Ο σύγχρονος Φυσικοθεραπευτής Εργασιακής Υγείας και Εργονομίας συνδυάζει την κλινική γνώση με την εργονομία, την πρόληψη, την ενδυνάμωση και την υποστήριξη στον χώρο εργασίας. Οι τομείς παρέμβασής του περιλαμβάνουν:
-
Εργονομική αξιολόγηση χώρων και διαδικασιών
-
Πρόληψη μυοσκελετικών παθήσεων με εκπαίδευση και προσαρμογή θέσης εργασίας
-
Συμβουλευτική επανένταξης μετά από απουσία λόγω ασθένειας
-
Ψυχοσωματική ενδυνάμωση και ενίσχυση φυσικής κατάστασης
-
Εξειδικευμένες γνωμοδοτήσεις για την ασφαλή εκτέλεση εργασίας
Άμεσα οφέλη για τις επιχειρήσεις:
-
Μείωση απουσιών εργαζομένων από ασθένεια
-
Αύξηση παραγωγικότητας
-
Καλύτερη ποιότητα ζωής εργαζομένων
-
Υποστήριξη της ενεργούς γήρανσης
-
Μείωση κόστους υγειονομικής περίθαλψης
Διεθνείς Πρακτικές
-
Αυστραλία: 26.000 Φυσικοθεραπευτές δραστηριοποιούνται στην Εργασιακή Υγεία, συνδυάζοντας εργονομία και ψυχοσωματική υποστήριξη
-
Ηνωμένο Βασίλειο: Η παρουσία Φυσικοθεραπευτών σχετίζεται με μείωση απουσιών, καλύτερη επανένταξη και παραμονή των γηράσκοντων εργαζομένων στην εργασία
-
Φινλανδία: Η Φυσικοθεραπεία έχει ενσωματωθεί σε πολιτικές υγιούς γήρανσης του εργατικού δυναμικού
Πρωτοβουλία συνεργασίας ΠΣΦ – ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, υπογράφηκε Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ του Προέδρου του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ), κου Πέτρου Λυμπερίδη, και του Προέδρου του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, κου Γεωργίου Καββαθά. Η συνεργασία στοχεύει στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη κοινών δράσεων για την προώθηση καλών πρακτικών στον τομέα της επαγγελματικής υγείας.
Ο κος Πέτρος Λυμπερίδης δήλωσε:
«Ο σημερινός φυσικοθεραπευτής είναι ουσιαστικός σύμμαχος του πολίτη στην πρόληψη και αποκατάσταση της υγείας, ενώ συμβάλλει και στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Η θεσμοθέτηση του ρόλου του Φυσικοθεραπευτή Εργασιακής Υγείας και Εργονομίας θα ενίσχυε το δημόσιο σύστημα με άμεσα, μετρήσιμα οφέλη τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τους εργοδότες. Η συνεργασία με το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ είναι έμπρακτη απόδειξη εμπιστοσύνης και κοινής στόχευσης. Θα μπορούσε, μάλιστα, να αποτελέσει αφετηρία για την υλοποίηση έρευνας με αντικείμενο τη στάση των επιχειρήσεων απέναντι σε μια τέτοια προοπτική.»
Η θεσμοθέτηση του Φυσικοθεραπευτή Εργασιακής Υγείας και Εργονομίας δεν αποτελεί μόνο μια επαγγελματική αναγνώριση, αλλά μια ουσιαστική επένδυση στην πρόληψη, την ευεξία και τη βιωσιμότητα του ανθρώπινου δυναμικού. Σε μια εποχή που οι ανάγκες στον χώρο εργασίας αλλάζουν ραγδαία, η ενσωμάτωση επιστημονικά τεκμηριωμένων παρεμβάσεων υγείας και εργονομίας μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την προστασία των εργαζομένων και τη στήριξη της εθνικής παραγωγικότητας. Η συνεργασία των επαγγελματιών υγείας, των φορέων και της επιχειρηματικής κοινότητας είναι το «κλειδί» για ένα ασφαλέστερο και υγιέστερο εργασιακό περιβάλλον για όλους.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ