Ο πόνος στο ισχίο μπορεί να ξεκινήσει ως μια ενόχληση στην καθημερινότητα, όμως όσο η οστεοαρθρίτιδα εξελίσσεται, ακόμη και απλές κινήσεις μπορεί να γίνουν ολοένα δυσκολότερες. Όταν η φθορά της άρθρωσης έχει προχωρήσει σημαντικά, η ολική αρθροπλαστική ισχίου αποτελεί τη χειρουργική επιλογή για την αντικατάσταση της κατεστραμμένης άρθρωσης με τεχνητή πρόθεση. Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας, τι διαφοροποιεί τις παραδοσιακές χειρουργικές τεχνικές και σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αναθεώρηση μιας αρθροπλαστικής;
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι η χειρουργική επέμβαση με την οποία αντικαθίσταται η κατεστραμμένη άρθρωση με τεχνητή πρόθεση, κατασκευασμένη από μεταλλικά και κεραμικά υλικά υψηλής αντοχής.
Οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας
«Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται όταν ο χόνδρος που προστατεύει τα άκρα δύο οστών που σχηματίζουν μία άρθρωση αρχίζει βαθμιαία να καταστρέφεται. Ο χόνδρος είναι ένας σταθερός και ολισθηρός ιστός, ο οποίος επιτρέπει την κίνηση μίας άρθρωσης με τη λιγότερη δυνατή τριβή. Όταν ο χόνδρος διαλυθεί τελείως, τα οστά κατά τη διάρκεια της κίνησης “τρίβονται” μεταξύ τους», εξηγεί ο κ. Δημήτριος Λύρας, Ορθοπεδικός Χειρουργός, Διευθυντής Ορθοπεδικού Τμήματος Κλινικής Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων, Metropolitan General και συνεχίζει:
«Είναι μία εκφυλιστική πάθηση. Από τη στιγμή που ο χόνδρος θα υποστεί βλάβη, αυτή θα συνεχίζει να επιδεινώνεται μιας και ο χόνδρινος ιστός έχει σχεδόν μηδαμινή ικανότητα επούλωσης λόγω της φτωχής του αιμάτωσης. Η οστεοαρθρίτιδα δε θα βελτιωθεί, ούτε θα παραμείνει στάσιμη σαν κατάσταση. Θα επιδεινώνεται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου επηρεάζοντας ταυτόχρονα και το συνδετικό ιστό της άρθρωσης και τους μυς που καταφύονται στα προσβεβλημένα οστά, προκαλώντας στην άρθρωση μία γενικευμένη φλεγμονή (εξού και ο όρος οστεοαρθρίτιδα, στην ιατρική ορολογία η κατάληξη -ίτιδα υποδηλώνει φλεγμονή)».
Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της οστεοαρθρίτιδας είναι:
-
Μεγάλη ηλικία
-
Φύλο
-
Παχυσαρκία
-
Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση της άρθρωσης
-
Κληρονομικότητα
-
Παραμορφώσεις οστών
-
Κάποια μεταβολικά νοσήματα
Οι παραδοσιακές τεχνικές αρθροπλαστικής ισχίου
«Στις παραδοσιακές τεχνικές των αρθροπλαστικών, ο χειρουργός προσεγγίζει την άρθρωση από την οπισθοπλάγια ή την προσθιοπλάγια επιφάνεια του ισχίου. Μέσω των προσπελάσεων αυτών τραυματίζονται/τέμνονται τένοντες και μεγάλες μυϊκές ομάδες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχει πόνος και αργή αποκατάσταση. Επιπλέον, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος του εξαρθρήματος, ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθεί κάποιες προφυλάξεις (αποφυγή κάποιων κινήσεων, κινητοποίηση με βοηθήματα κ.λπ.) για 6 με 8 εβδομάδες», επισημαίνει.
Σε ποιες περιπτώσεις έχει ένδειξη η αναθεωρητική επέμβαση;
«Η ποιότητα των προθέσεων, η μικρή ηλικία, η έντονη δραστηριότητα και το αυξημένο σωματικό βάρος του ασθενή είναι παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στο χρόνο επιβίωσης μίας αρθροπλαστικής. Αναθεώρηση αρθροπλαστικής ισχίου πρέπει να γίνεται:
-
Όταν υπάρχει λοίμωξη στα υλικά και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα
-
Όταν είναι τοποθετημένες οι προθέσεις σε λάθος θέση κατά την πρώτη επέμβαση
-
Όταν λόγω παρέλευσης αρκετών ετών τα υλικά έχουν υποστεί χαλάρωση, με αποτέλεσμα ο ασθενής να πονάει
Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, ότι η διάρκεια των τελευταίας γενιάς προθέσεων έχει αυξηθεί σημαντικά και ότι η μέθοδος AMIS εφαρμόζεται και στις αναθεωρήσεις των αρθροπλαστικών ισχίου» καταλήγει ο κ. Λύρας.
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου δεν αποτελεί μια απόφαση που βασίζεται μόνο στην ύπαρξη οστεοαρθρίτιδας, αλλά εντάσσεται σε μια συνολική αξιολόγηση της κατάστασης της άρθρωσης, της βαρύτητας των συμπτωμάτων και των αναγκών κάθε ασθενούς. Παράλληλα, ακόμη και μετά την αντικατάσταση της άρθρωσης, παράγοντες όπως η φθορά ή η χαλάρωση των υλικών, η λοίμωξη ή η λανθασμένη τοποθέτηση των προθέσεων μπορεί να καταστήσουν αναγκαία μια αναθεωρητική επέμβαση. Η σωστή ενημέρωση και η εξατομικευμένη εκτίμηση από τον ορθοπεδικό χειρουργό είναι, επομένως, καθοριστικές τόσο για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης όσο και για τη μακροχρόνια παρακολούθηση της αρθροπλαστικής.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ