Η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα αποτελούν καθημερινές συνήθειες για μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ωστόσο, για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, αυτές οι πρακτικές μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και να επιταχύνουν την εμφάνιση επιπλοκών. Όπως τονίζει ο κ. Ανδρέας Μελιδώνης, Παθολόγος – Διαβητολόγος και Διευθυντής του Διαβητολογικού Κέντρου του Metropolitan Hospital, η σωστή ενημέρωση και η προσεκτική διαχείριση των παραγόντων αυτών είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της καλής υγείας των διαβητικών ασθενών.
Αλκοόλ και διαβήτης: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς
Όπως επισημαίνει ο κ. Μελιδώνης, η κατανάλωση αλκοόλ δεν είναι απόλυτα απαγορευτική για τα άτομα με διαβήτη, εφόσον η νόσος είναι καλά ρυθμισμένη, δεν υπάρχουν επιπλοκές και ο ασθενής έχει πλήρη επίγνωση των κινδύνων που σχετίζονται με την κατανάλωσή του. Ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το ποτό καταναλώνεται με άδειο στομάχι, καθώς τότε απορροφάται πολύ γρήγορα και μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδια υπογλυκαιμία.
«Η κατανάλωση αλκοόλ χωρίς να έχει προηγηθεί γεύμα αυξάνει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας, που πολλές φορές εκδηλώνεται με καθυστέρηση, ακόμη και κατά τη διάρκεια του ύπνου», εξηγεί ο κ. Μελιδώνης.
Η διαδικασία μεταβολισμού του αλκοόλ πραγματοποιείται στο ήπαρ. Όταν καταναλώνεται σε υπερβολικές ποσότητες, το συκώτι υπερφορτώνεται και η περίσσεια αλκοόλ κυκλοφορεί στο αίμα, επηρεάζοντας ιδιαίτερα ευαίσθητα όργανα, όπως ο εγκέφαλος, προκαλώντας συμπτώματα όπως η γνωστή “ζάλη”.
Για την αποφυγή υπογλυκαιμικών επεισοδίων, συστήνεται:
-
Περιορισμός της ποσότητας αλκοόλ
-
Κατανάλωσή του πάντα μαζί με τροφή
-
Πιστή τήρηση του διατροφικού προγράμματος
-
Πρόβλεψη για ένα μικρό γεύμα πριν τον ύπνο, αν έχει προηγηθεί κατανάλωση
-
Διαθεσιμότητα γλυκόζης ταχείας δράσης
Οι μακροχρόνιες επιπτώσεις του αλκοόλ στους διαβητικούς
Ο κ. Μελιδώνης υπογραμμίζει ότι η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη λειτουργία του ήπατος, περιορίζοντας την ικανότητά του να αποθηκεύει και να απελευθερώνει γλυκόζη. Επιπλέον, το αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει μια σειρά από διαβητικές επιπλοκές:
-
Νευροπάθεια, λόγω της τοξικής επίδρασης του αλκοόλ στα νεύρα
-
Αμφιβληστροειδοπάθεια, που σε περιπτώσεις υπερβολικής κατανάλωσης μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε τύφλωση
-
Υπέρταση, η οποία συχνά επιδεινώνεται με τη χρήση αλκοόλ
-
Αύξηση των τριγλυκεριδίων, με επιβάρυνση του καρδιαγγειακού συστήματος
Επιπλέον, ο κ. Μελιδώνης προειδοποιεί ότι το αλκοόλ ενδέχεται να αλληλεπιδράσει αρνητικά με αντιδιαβητικά φάρμακα, κάτι που καθιστά απαραίτητη τη συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό για την ασφαλή του κατανάλωση.
Κάπνισμα: Ένας ακόμη σοβαρός εχθρός της υγείας των διαβητικών
Η νικοτίνη, όπως σημειώνει ο κ. Μελιδώνης, προκαλεί άμεση αύξηση της αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων λιπιδίων στο αίμα, ενώ ταυτόχρονα επιδρά αρνητικά στο αγγειακό σύστημα. Η εισπνοή καπνού οδηγεί σε αυξημένη παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, κάτι που μπορεί να προκαλέσει θρομβώσεις και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Για τους διαβητικούς, οι κίνδυνοι είναι πολλαπλάσιοι. Τα στοιχεία δείχνουν:
-
Οι διαβητικοί που καπνίζουν έχουν έως και 11 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρδιαγγειακά νοσήματα
-
Υπάρχει σημαντικά αυξημένος κίνδυνος για περιφερική αγγειοπάθεια, με πιθανό επακόλουθο τα έλκη και τον ακρωτηριασμό
-
Η νεφρική λειτουργία επηρεάζεται αρνητικά, ιδιαίτερα σε άτομα που καπνίζουν περισσότερα από 10 τσιγάρα ημερησίως
-
Η νευροπάθεια είναι συχνότερη και πιο έντονη στους μακροχρόνιους καπνιστές
-
Επιπλέον παρατηρείται περιορισμός της κινητικότητας των αρθρώσεων, αλλά και οδοντικά προβλήματα όπως αιμορραγίες και φλεγμονές στα ούλα
Η πρόληψη είναι προσωπική υπόθεση
Όπως τονίζει ο κ. Μελιδώνης, η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί πρωταρχικό στόχο στη φροντίδα των ατόμων με διαβήτη. Έρευνες έχουν δείξει ότι:
-
Η διακοπή του καπνίσματος για τουλάχιστον δύο έτη μειώνει τη συχνότητα αγγειοπάθειας των κάτω άκρων κατά 30%
-
Σε διαβητικούς με ιστορικό καρδιοπάθειας, η διακοπή του καπνίσματος μειώνει κατά 50% τον κίνδυνο για νέο καρδιακό επεισόδιο
«Το ποτήρι και το τσιγάρο μπορεί να φαίνονται ακίνδυνα, αλλά στους διαβητικούς λειτουργούν σαν επιταχυντές των επιπλοκών. Η πρόληψη και η συνειδητή αποφυγή τέτοιων συνηθειών είναι το ισχυρότερο όπλο μας», καταλήγει ο κ. Μελιδώνης.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ