Θάλασσα, πισίνα και ατελείωτες βουτιές είναι για τα περισσότερα παιδιά συνώνυμα του καλοκαιριού. Η παρατεταμένη επαφή με το νερό, όμως, μπορεί να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για ενοχλήσεις και φλεγμονές στο αυτί, μετατρέποντας ξαφνικά μια ημέρα παιχνιδιού σε μια επώδυνη εμπειρία. Η εξωτερική ωτίτιδα —γνωστή και ως «αυτί του κολυμβητή»— είναι ένα από τα προβλήματα που συνδέονται στενά με την υγρασία στον έξω ακουστικό πόρο και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ιδίως στα παιδιά που περνούν πολλές ώρες μέσα στο νερό. Ποια σημάδια πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς, τι πρέπει να αποφεύγουν στην καθημερινή φροντίδα των αυτιών και πότε χρειάζεται η εξέταση από παιδο-ΩΡΛ;
«Μία απλή αλλά κρίσιμη κίνηση», σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Οικονομίδη, Διευθυντή Παιδο-Ωτορινολαρυγγολόγο στο Metropolitan Hospital, «είναι ο προληπτικός καθαρισμός του αυτιού από ΩΡΛ, ακόμα και αν δεν υπάρχουν εμφανή προβλήματα. Το κερί που φυσιολογικά υπάρχει στα αυτιά, όταν απορροφήσει νερό, φουσκώνει και σχηματίζει ένα είδος “βαλβίδας” που παγιδεύει την υγρασία. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια επώδυνη φλεγμονή, γνωστή ως εξωτερική ωτίτιδα, που προκαλεί έντονο πόνο, πρήξιμο, έκκριση υγρού, ακόμη και πυρετό ή απώλεια ακοής».
Συμπτώματα που πρέπει να προσέξουν οι γονείς
«Πολλές φορές, τα παιδιά αποφεύγουν να μασήσουν ή να μιλήσουν λόγω του πόνου, ενώ τα μικρότερα δυσκολεύονται να εκφράσουν τι ακριβώς αισθάνονται, γεγονός που δυσχεραίνει τη διάγνωση. Οι γονείς πρέπει να είναι σε εγρήγορση και να απευθύνονται άμεσα σε ειδικό αν παρατηρήσουν ανησυχητικά σημάδια», αναφέρει.
Η καθημερινή φροντίδα μετά το μπάνιο
«Για να αποφευχθούν τέτοιες δυσάρεστες εξελίξεις, ο γιατρός προτείνει έναν απλό τρόπο φροντίδας: μετά από κάθε μπάνιο, οι γονείς μπορούν να τοποθετούν στην είσοδο του αυτιού λίγο βαμβάκι με καθαρό οινόπνευμα. Η πρακτική αυτή βοηθά στην απομάκρυνση της υγρασίας, ενώ έχει και ελαφρώς αντισηπτική δράση. Φυσικά, χρειάζεται προσοχή: το βαμβάκι δεν πρέπει να εισέρχεται βαθιά στον ακουστικό πόρο, ούτε να στάζει και οι γονείς δεν πρέπει να το πιέζουν», εξηγεί ο ειδικός.
Γιατί η μπατονέτα δεν είναι «λύση»
«Η χρήση της μπατονέτας δεν έχει καμία θέση στα παιδικά αυτιά. Ο κίνδυνος τραυματισμού, ειδικά αν το παιδί κινηθεί απότομα, είναι μεγάλος και μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία ή και μόλυνση. Ακόμη και στους ενήλικες, η χρήση της πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή και μόνο εξωτερικά, ενώ συνιστάται να προτιμώνται οι χάρτινες και όχι οι πλαστικές μπατονέτες, για λόγους υγιεινής και περιβαλλοντικής ευθύνης», προσθέτει.
Όταν ένα έντομο ή αντικείμενο μπει στο αυτί
«Ένα λιγότερο συχνό αλλά εξίσου σοβαρό φαινόμενο είναι η είσοδος εντόμων ή μικρών αντικειμένων στο αυτί, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες. Παιδιά που κοιμούνται σε εξωτερικούς χώρους –σε μπαλκόνια, αυλές ή camping– μπορεί να έρθουν σε επαφή με σφήκες, ψύλλους ή άλλα έντομα. Έχουμε αντιμετωπίσει περιπτώσεις όπου χρειάστηκε να αφαιρεθούν όχι μόνο έντομα αλλά και ξένα σώματα όπως πινέζες, μικρά παιχνίδια ή ακόμα και τροφές που έβαλαν τα παιδιά στα αυτιά τους από περιέργεια. Αν υπάρχει υποψία ότι έχει μπει έντομο στο αυτί, μια σταγόνα οινόπνευμα μπορεί να το εξουδετερώσει, αρκεί να είναι βέβαιο ότι το τύμπανο δεν είναι διάτρητο – κάτι που γνωρίζει μόνο ο γιατρός μετά από εξέταση», επισημαίνει.
Πρόληψη για ήσυχες διακοπές
«Η βασική συμβουλή όπως και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι η πρόληψη. Με έναν απλό καθαρισμό και βασική φροντίδα μετά το μπάνιο, τα παιδιά μπορούν να απολαύσουν τις καλοκαιρινές τους δραστηριότητες χωρίς πόνους, φλεγμονές ή φαρμακευτικές αγωγές. Το καλοκαίρι, είναι για να το χαίρονται τα παιδιά και όχι για να το περάσουν σε ιατρεία», καταλήγει ο κ. Οικονομίδης.
Οι καλοκαιρινές δραστηριότητες στο νερό δεν χρειάζεται να αποτελούν πηγή ανησυχίας για τους γονείς. Η σωστή φροντίδα των αυτιών, η αποφυγή παρεμβάσεων μέσα στον ακουστικό πόρο και η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τα απρόοπτα. Πόνος στο αυτί, έκκριση υγρού, πρήξιμο, αίσθημα απόφραξης ή μεταβολή της ακοής δεν πρέπει να αγνοούνται, ιδιαίτερα όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εξέταση από ΩΡΛ είναι προτιμότερη από οποιαδήποτε προσπάθεια αντιμετώπισης στο σπίτι. Στόχος, άλλωστε, δεν είναι να στερηθούν τα παιδιά τη θάλασσα και την πισίνα, αλλά να μπορούν να τις απολαμβάνουν με ασφάλεια.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ