Σε μια εποχή όπου η πρόληψη αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη δημόσια υγεία, ο Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV) παραμένει ένας «σιωπηλός», αλλά εξαιρετικά διαδεδομένος παράγοντας κινδύνου. Παρότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα έρθουν σε επαφή με τον ιό κάποια στιγμή στη ζωή τους, η ενημέρωση γύρω από τις συνέπειες και τις δυνατότητες πρόληψης εξακολουθεί να μην είναι επαρκής. Με στόχο να αναδείξει τη σημασία του εμβολιασμού και του προληπτικού ελέγχου, ξεκινά στην Ελλάδα η εκστρατεία ενημέρωσης «Μια Έγνοια Λιγότερη».
Ο Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων αποτελεί μία από τις συχνότερες ιογενείς λοιμώξεις παγκοσμίως, με σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Κάθε χρόνο, περίπου 630.000 γυναίκες διαγιγνώσκονται με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ επιπλέον 60.000 άνδρες εμφανίζουν καρκίνους που σχετίζονται με τον HPV. Παράλληλα, εκτιμάται ότι 4 στους 5 ανθρώπους θα μολυνθούν από τον ιό κάποια στιγμή στη ζωή τους — συχνά χωρίς να εμφανίσουν συμπτώματα.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύονται και μέσα από τη διεθνή πρωτοβουλία «One Less Worry» («Μια Έγνοια Λιγότερη»), στην οποία εντάσσεται η νέα Ελληνική Εκστρατεία Ενημέρωσης για τον HPV. Η εκστρατεία υιοθετεί το μήνυμα «Better safe than sorry!» («Καλύτερα ασφαλής, παρά να μετανιώσεις!»), δίνοντας έμφαση στην έγκυρη ενημέρωση και την πρόληψη των παθήσεων που σχετίζονται με τον ιό.
Ο HPV προλαμβάνεται
Η ελληνική πρωτοβουλία υλοποιείται από την Ελληνική HPV Εταιρεία, τη Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων (IPVS), το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ) και την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ).
Οι τέσσερις φορείς ενώνουν τις δυνάμεις τους προκειμένου να ενημερώσουν το κοινό για τη συχνότητα και τις συνέπειες της λοίμωξης από HPV, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί δεν το γνωρίζουν. Ο ιός μπορεί να προκαλέσει από καλοήθεις βλάβες, όπως τα κονδυλώματα, έως και σοβαρές μορφές καρκίνου που επηρεάζουν διάφορα όργανα.
Ωστόσο, το βασικό μήνυμα της εκστρατείας είναι σαφές: η μόλυνση από τον HPV μπορεί να προληφθεί.
Το εμβόλιο κατά του HPV έχει αποδειχθεί ασφαλές και αποτελεσματικό τόσο για κορίτσια όσο και για αγόρια, προσφέροντας προστασία έναντι καρκίνων και κονδυλωμάτων που σχετίζονται με τον ιό. Παράλληλα, ο προληπτικός έλεγχος μέσω HPV DNA testing επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό αλλοιώσεων, σε στάδιο όπου η αντιμετώπιση είναι πιο αποτελεσματική.
Οι στόχοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και η ελληνική πραγματικότητα
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (World Health Organization – WHO) έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, προτείνεται:
-
Εμβολιασμός του 90% των κοριτσιών ηλικίας 9–15 ετών
-
HPV DNA testing στο 70% των γυναικών άνω των 30 ετών
Στην Ελλάδα, ωστόσο, τα ποσοστά παραμένουν χαμηλότερα από τους επιθυμητούς στόχους: περίπου το 45% των κοριτσιών ηλικίας 9–15 ετών έχει εμβολιαστεί, ενώ μόλις το 35% των γυναικών άνω των 30 ετών έχει υποβληθεί σε HPV DNA testing.
Η νέα εκστρατεία στοχεύει στην αύξηση της εμβολιαστικής και προληπτικής κάλυψης, ώστε η χώρα μας να συμβάλει ουσιαστικά στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων και στη μείωση της σχετιζόμενης νοσηρότητας.
Δράσεις ενημέρωσης και συμμετοχή στο 38ο Παγκόσμιο Συνέδριο IPVS
Οι δράσεις της εκστρατείας θα πραγματοποιηθούν πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το 38ο Παγκόσμιο Συνέδριο της International Papillomavirus Society (IPVS), που θα φιλοξενηθεί στην Αθήνα από τις 22 έως τις 25 Οκτωβρίου 2026. Στόχος είναι το μήνυμα της πρόληψης να φτάσει σε παιδιά, γονείς, νέους ενήλικες και επαγγελματίες υγείας.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας διατίθενται:
-
Ενημερωτικά βίντεο που δημιουργήθηκαν από το Εργαστήριο Ψυχολογίας του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ σε συνεργασία με την Ελληνική HPV Εταιρεία και μπορούν να αξιοποιηθούν από σχολεία, συλλόγους γονέων και φορείς υγείας:
-
Διαδραστικό quiz για τον HPV από την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου:
-
Ξενόγλωσσο βίντεο της International Papillomavirus Society (IPVS) με ελληνικούς υπότιτλους:
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στις ιστοσελίδες:
https://www.askabouthpv.org/greece-lets-tackle-hpv-together
www.hpvsociety.gr
«Η πρόληψη είναι δύναμη»
Οι διοργανωτές της εκστρατείας υπογραμμίζουν ότι η πρόληψη και η ενημέρωση αποτελούν θεμελιώδη εργαλεία προστασίας της δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας:
«Η πρόληψη είναι δύναμη. Η ενημέρωση είναι δύναμη. Η προστασία είναι δύναμη. Μαζί μπορούμε να έχουμε μια έγνοια λιγότερη. Εμβολιαστείτε και εξεταστείτε, προστατεύστε τον εαυτό σας και τους αγαπημένους σας.»
Η αντιμετώπιση του HPV δεν αποτελεί μόνο ατομική υπόθεση, αλλά ζήτημα συλλογικής ευθύνης και δημόσιας υγείας. Η αύξηση των ποσοστών εμβολιασμού και προληπτικού ελέγχου μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την εμφάνιση καρκίνων που σχετίζονται με τον ιό και να συμβάλει στην επίτευξη των διεθνών στόχων εξάλειψης. Η πρόσβαση σε έγκυρη επιστημονική πληροφόρηση και η συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό αποτελούν τα πρώτα και σημαντικότερα βήματα για μια πιο ενημερωμένη και προστατευμένη κοινωνία.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ