Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.) διοργάνωσε επιστημονική ημερίδα αφιερωμένη στον καρκίνο των ωοθηκών, μια από τις πιο επιθετικές και δύσκολα διαγνωσμένες μορφές γυναικολογικού καρκίνου. Με την καθοδήγηση του Προέδρου της ΕΛΛ.Ο.Κ., κ. Γεώργιου Καπετανάκη, η εκδήλωση συγκέντρωσε διακεκριμένους ογκολόγους, εκπροσώπους ασθενών, κρατικούς φορείς και αρμόδιες αρχές, με στόχο την ενίσχυση της ενημέρωσης και την ενθάρρυνση για πολιτικές και επιστημονικές πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν το προσδόκιμο και την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Ο καρκίνος των ωοθηκών, παρά τη σχετικά χαμηλή συχνότητα, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο θανατηφόρες γυναικολογικές νεοπλασίες παγκοσμίως, με περισσότερους από 200.000 θανάτους το 2022. Η καθυστέρηση στη διάγνωση – εξαιτίας της απουσίας πρώιμων συμπτωμάτων – επιδεινώνει την πρόγνωση.
Πολιτικές παρεμβάσεις υπέρ της υγείας των γυναικών
Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, κατά τον χαιρετισμό της, υπογράμμισε την υποστήριξη του κράτους προς τις γυναίκες, τόσο στον τομέα της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, όσο και στο επίπεδο εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας για το δικαίωμα τηλεργασίας, ενώ παράλληλα επιταχύνεται η πιστοποίηση αναπηρίας.
Ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ανέδειξε τον ανθρώπινο χαρακτήρα της νόσου, δηλώνοντας ότι «ο καρκίνος δεν είναι μια στατιστική, είναι ιστορίες και ανθρώπινες ζωές». Τόνισε πως η υποστήριξη της Πολιτείας είναι πολύπλευρη, απευθυνόμενη τόσο σε επιστήμονες, όσο και στις ίδιες τις ασθενείς και τις οικογένειές τους.
Νομοθετικές πρωτοβουλίες για ορφανά φάρμακα
Η παρουσία των Άδωνι Γεωργιάδη, Υπουργού Υγείας και Νίκου Παπαθανάση, Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενίσχυσε το βάρος της ημερίδας. Ο κ. Γεωργιάδης δεσμεύθηκε σε άμεσες νομοθετικές ρυθμίσεις για τη βελτίωση της πρόσβασης και αποζημίωσης των ορφανών φαρμάκων, τα οποία αφορούν ασθενείς με σπάνιες παθήσεις. Υπογράμμισε πως το clawback σε αυτή την κατηγορία πρέπει να επανεξεταστεί βάσει της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Ο κ. Παπαθανάσης τόνισε ότι η δημόσια υγεία αποτελεί ύψιστη κυβερνητική προτεραιότητα, ενώ δήλωσε πως σημαντικό μέρος του αναπτυξιακού μερίσματος κατευθύνεται στη βελτίωση των υποδομών και πολιτικών υγείας.
Η επιστημονική τεκμηρίωση των αναγκών
Η Δρ Βασιλική – Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου, ΜΕ Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και Πρόεδρος της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων του Υπουργείου Υγείας, επισήμανε την ανάγκη αναθεώρησης του νομοθετικού πλαισίου για τα ορφανά φάρμακα, στη βάση επιστημονικών κριτηρίων και παρακολούθησης της έκβασης των θεραπειών.
Ο Αριστοτέλης Μπάμιας, MD, PhD, Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (Ε.Ο.Π.Ε.) και Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), σημείωσε τη σύμπλευση της επιστημονικής κοινότητας υπέρ της προστασίας των ορφανών φαρμάκων και κάλεσε το Υπουργείο Υγείας και τη φαρμακοβιομηχανία να αξιοποιήσουν τα ελληνικά επιστημονικά δεδομένα, τα οποία τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα νέων φαρμάκων στην επιμήκυνση της επιβίωσης.
Η Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, Πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum (PIF) και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AbbVie (Ελλάδα, Κύπρος, Μάλτα), χαρακτήρισε την θεσμική θωράκιση των ορφανών φαρμάκων μονόδρομο για τη διασφάλιση της πρόσβασης ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.
Καθοριστική η συμβολή της ακαδημαϊκής και κλινικής κοινότητας
Στο πάνελ «Ο αόρατος εχθρός και η επιστημονική καινοτομία», συμμετείχαν ο Μιχάλης Λιόντος, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), ΓΝΑ Αλεξάνδρα, και Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (Ε.Ο.Π.Ε.), και η Αμάντα Ψυρρή, Καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας, Διευθύντρια της Β’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ», και Chair της ESMO National Societies Committee.
Ο κ. Μπάμιας επεσήμανε ότι η πρόγνωση έχει βελτιωθεί λόγω των προόδων σε χειρουργική και φαρμακευτική θεραπεία, ωστόσο οι ασθενείς με πλατινοανθεκτική νόσο έχουν περιορισμένες επιλογές, καθιστώντας την ανάγκη καινοτομίας επιτακτική.
Η κα Ψυρρή σημείωσε τη σημασία των διεπιστημονικών ομάδων, καθώς και την ανάγκη για αποζημίωση των βιοδεικτών, που αποτελούν προϋπόθεση για την επιλογή κατάλληλης θεραπείας. Τόνισε, επίσης, την ανάγκη διαπίστευσης των εργαστηρίων, ώστε τα αποτελέσματα να είναι αξιόπιστα και χρήσιμα.
Ο κ. Λιόντος χαρακτήρισε τον καρκίνο των ωοθηκών ως νόσο δύσκολη στη διάγνωση και θεραπεία, με μόλις 3% πιθανότητες πλήρους ύφεσης χωρίς υποτροπή. Επεσήμανε την ανάγκη για θεραπεία σε εξειδικευμένα κέντρα γυναικολογικών κακοηθειών με ολιστική προσέγγιση.
Ανθρώπινη διάσταση και ψυχοκοινωνική στήριξη
Η Καλλιόπη Καλαϊτζή, Ιατρός Φυσικής Ιατρικής & Αποκατάστασης, Lifestyle Medicine, και Chief Medical Officer της The Longevity and Well-being Clinic, αναφέρθηκε στον ψυχολογικό αντίκτυπο του καρκίνου, επισημαίνοντας τη σημασία της επιστημονικής καθοδήγησης για αλλαγές στον τρόπο ζωής σε κάθε στάδιο της νόσου.
Η Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.) και Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής», μετέφερε με συγκίνηση τις αόρατες εμπειρίες των ασθενών, καλώντας την Πολιτεία να ενισχύσει τη στήριξη των γυναικών με καρκίνο των ωοθηκών.
Πολιτικές υγείας και στρατηγικό σχέδιο για τον καρκίνο
Στην ενότητα «Διαμόρφωση Πολιτικής Υγείας», ο Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι στόχος του είναι η δημιουργία μιας νέας εποχής στις ογκολογικές θεραπείες, με την παρουσίαση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για τον Καρκίνο στον Πρωθυπουργό μέσα στον Ιούνιο και πλήρη παρουσίαση έως το τέλος του έτους.
Ο Δρ Ευάγγελος Μανωλόπουλος, Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) και Καθηγητής Φαρμακολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, περιέγραψε τον ρυθμιστικό ρόλο του ΕΟΦ στην προώθηση της καινοτομίας και της πρόσβασης σε νέα φάρμακα.
Η Δρ Γκογκοζώτου παρουσίασε το ισχύον πλαίσιο διαπραγμάτευσης ορφανών φαρμάκων, το οποίο επιτρέπει παρεκκλίσεις από τα συνήθη κριτήρια αποζημίωσης με τεκμηριωμένες γνωμοδοτήσεις του ΕΟΦ. Η Χαρά Κανή, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Φαρμάκου Ε.Ο.Π.Υ.Υ., τόνισε τη σημασία των δεδομένων για την αξιολόγηση και αποζημίωση, ενώ η Φλώρα Μπακοπούλου, Πρόεδρος της Επιτροπής Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης, υπογράμμισε την ανάγκη για προτεραιότητα στα ορφανά φάρμακα, τόσο από την εθνική νομοθεσία, όσο και από τον ευρωπαϊκό κανονισμό αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας.
Η Ζένια Σαριδάκη, MD, PhD, Επικεφαλής της Ομάδας Εργασίας για το Εθνικό Μητρώο Ασθενών με Νεοπλασματικές Ασθένειες του Υπουργείου Υγείας και Διευθύντρια της Α’ Ογκολογικής Κλινικής Metropolitan Hospital, ανέδειξε τα εμπόδια πρόσβασης στις καινοτόμες θεραπείες και τη σημασία των βιοδεικτών για την ορθή θεραπευτική προσέγγιση.
Ολοκληρώνοντας, ο καθηγητής Μπάμιας υπογράμμισε την αναγκαιότητα δημιουργίας κέντρων αναφοράς για τον καρκίνο των ωοθηκών, καθώς η πολυπλοκότητα της νόσου απαιτεί διεπιστημονική και εξειδικευμένη προσέγγιση.
Συμπεράσματα και προοπτικές για τον καρκίνο των ωοθηκών
Η επιστημονική ημερίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.) ανέδειξε με σαφήνεια ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου των ωοθηκών στην Ελλάδα απαιτεί πολυδιάστατη προσέγγιση: επιστημονική καινοτομία, θεσμική αναμόρφωση, ισότιμη πρόσβαση στις θεραπείες και ανθρωποκεντρική υποστήριξη. Η σύμπραξη Πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και οργανώσεων ασθενών αποτελεί το θεμέλιο για ένα μέλλον όπου η νόσος αυτή θα πάψει να είναι «σιωπηλή» και θα αντιμετωπίζεται με τη φωνή της γνώσης, της πρόληψης και της ελπίδας.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ