Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρδιακής αρρυθμίας στους ενήλικες, και μπορεί – υπό ορισμένες συνθήκες – να συνδέεται με επιβαρυμένη ποιότητα ζωής, αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και αυξημένη θνητότητα.
Σύμφωνα με παγκόσμια επιδημιολογικά δεδομένα, περίπου 40 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από τη συγκεκριμένη διαταραχή, ενώ εκτιμάται ότι 1 στους 4 θα εμφανίσει κολπική μαρμαρυγή μετά το 40ο έτος της ηλικίας του. Στην Ελλάδα, ο αριθμός των ασθενών υπολογίζεται στις 200.000. Αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου το 25% των ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων σχετίζονται με κολπική μαρμαρυγή, συχνά με βαρύτερη κλινική εικόνα.
Τύποι κολπικής μαρμαρυγής |
|
Παροξυσμική: |
Εμφανίζεται αιφνίδια και υποχωρεί αυτόματα εντός λεπτών έως ωρών, χωρίς παρέμβαση, σε διάστημα μικρότερο των 7 ημερών. |
Εμμένουσα: |
Διαρκεί πάνω από 7 ημέρες και απαιτεί θεραπευτική παρέμβαση για τον τερματισμό της. |
Χρονίως εμμένουσα: |
Επιμένει για διάστημα άνω του έτους χωρίς διακοπή. |
Μόνιμη: |
Δεν επιχειρείται πλέον επαναφορά του φυσιολογικού ρυθμού. |
Μηχανισμός πρόκλησης
Όπως εξηγεί ο κ. Χαράλαμπος Κοσσυβάκης, Επεμβατικός Καρδιολόγος και Ηλεκτροφυσιολόγος, Διευθυντής Ηλεκτροφυσιολογίας και Βηματοδότησης του Metropolitan Hospital, η φυσιολογική ηλεκτρική λειτουργία της καρδιάς ξεκινά από τον φλεβόκομβο (τον φυσικό βηματοδότη) στον δεξιό κόλπο, ο οποίος εξασφαλίζει σταθερό και ρυθμικό καρδιακό παλμό. Σε περίπτωση κολπικής μαρμαρυγής, πολλαπλές εστίες στους κόλπους επιχειρούν να αναλάβουν τον έλεγχο του ρυθμού, προκαλώντας χαοτική, ακανόνιστη και συχνά ταχυκαρδιακή λειτουργία.
Συμπτώματα και “σιωπηλή” μορφή
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
-
Κόπωση
-
Αίσθημα παλμών ή “φτερουγίσματος”
-
Ζάλη
-
Δύσπνοια
-
Θωρακικό άλγος
-
Λιποθυμικά επεισόδια (σπάνια)
Σημαντικό ποσοστό ασθενών δεν εμφανίζει συμπτώματα. Πρόκειται για τη λεγόμενη σιωπηλή κολπική μαρμαρυγή, η οποία ενδέχεται να παραμείνει αδιάγνωστη και να αυξήσει τον κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, καθώς ο ασθενής δεν λαμβάνει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
Διαγνωστική προσέγγιση
Η διάγνωση τίθεται με ηλεκτροκαρδιογράφημα, κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Επειδή η αρρυθμία ενδέχεται να είναι διαλείπουσα, η παρακολούθηση με 24ωρο Holter ρυθμού μπορεί να είναι απαραίτητη. Συμπληρωματικά διενεργούνται:
-
Triplex καρδιάς
-
Αιματολογικός έλεγχος
-
Έλεγχος θυρεοειδούς λειτουργίας
Θεραπευτικές επιλογές
Ο κ. Κοσσυβάκης επισημαίνει ότι η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τον ασθενή και περιλαμβάνει:
-
Αντιπηκτική αγωγή
Σε ασθενείς με συνοδά νοσήματα όπως αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, καρδιακή ανεπάρκεια, ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου ή αγγειακή νόσο, καθώς και σε γυναίκες άνω των 65 ετών, χορηγούνται αντιπηκτικά για την πρόληψη δημιουργίας θρόμβων και επακόλουθων εγκεφαλικών επεισοδίων.
-
Αντιαρρυθμικά φάρμακα
Χορηγούνται είτε για την πρόληψη της αρρυθμίας, είτε για τον έλεγχο της καρδιακής συχνότητας σε περίπτωση υποτροπής.
-
Διόρθωση παραγόντων κινδύνου
Η αποτελεσματική ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου, της χοληστερόλης, καθώς και η θεραπεία συνοδών παθήσεων (όπως υπνική άπνοια, στεφανιαία νόσος, υπερθυρεοειδισμός) συμβάλλει στη μείωση της συχνότητας των επεισοδίων. Παράλληλα, προτείνεται:
-
Άσκηση
-
Διακοπή καπνίσματος
-
Περιορισμός κατανάλωσης αλκοόλ
-
Μείωση υπερβολικού σωματικού βάρους
-
Διακαθετηριακή κατάλυση (ablation)
Σε περιπτώσεις έντονων ή υποτροπιαζόντων συμπτωμάτων, ή όταν η φαρμακευτική αγωγή είναι αναποτελεσματική ή μη ανεκτή, εφαρμόζεται επεμβατική θεραπεία μέσω φλεβικής προσπέλασης (από το πόδι), με θερμική, κρυογονική ή παλμική ενέργεια, που στοχεύει στα σημεία έναρξης της αρρυθμίας (πνευμονικές φλέβες).
Στο Metropolitan Hospital εφαρμόζονται όλες οι σύγχρονες τεχνικές:
-
Τρισδιάστατη χαρτογράφηση
-
Κατάλυση με υψίσυχνο ρεύμα ή κρυοπηξία με μπαλόνι
-
Η καινοτόμος Pulsed Field Ablation (παλμική κατάλυση πεδίου) με υψηλό προφίλ ασφάλειας και ποσοστά επιτυχίας 70–80%, σε σύγκριση με 30% των αντιαρρυθμικών φαρμάκων.
Η επιτυχία της επέμβασης είναι υψηλότερη όταν γίνεται έγκαιρα, στο αρχικό παροξυσμικό στάδιο της αρρυθμίας.
-
Εμφύτευση βηματοδότη με κατάλυση του δεματίου του His
Σε ανθεκτικές περιπτώσεις με πολύ υψηλές καρδιακές συχνότητες και σοβαρά συμπτώματα, εφαρμόζεται συνδυαστικά:
-
Εμφύτευση βηματοδότη και
-
Κατάλυση του δεματίου του His (ηλεκτρικός αγωγός της καρδιάς), ώστε ο βηματοδότης να αναλάβει αποκλειστικά τον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού.
Έγκαιρη διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία – το κλειδί στην πρόληψη επιπλοκών
Η κολπική μαρμαρυγή, αν και συχνή και πολλές φορές σιωπηλή, δεν είναι μια καλοήθης αρρυθμία. Χωρίς έγκαιρη διάγνωση και σωστή θεραπευτική στρατηγική, ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές, όπως το ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η καρδιακή ανεπάρκεια.
Η εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας, σε συνδυασμό με την εξειδίκευση κέντρων όπως το Metropolitan Hospital και η καθοδήγηση από έμπειρους καρδιολόγους όπως ο κ. Χαράλαμπος Κοσσυβάκης, δίνουν στους ασθενείς πρόσβαση σε αποτελεσματικές και ασφαλείς λύσεις, από τη φαρμακευτική αγωγή έως τις πλέον σύγχρονες επεμβατικές τεχνικές.
Η πρόληψη, η ενημέρωση και η συνεργασία με εξειδικευμένους ιατρούς αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για την προστασία της καρδιαγγειακής υγείας και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Για περισσότερες πληροφορίες και εξειδικευμένη αξιολόγηση, μπορείτε να απευθυνθείτε στη Μονάδα Ηλεκτροφυσιολογίας και Βηματοδότησης του Metropolitan Hospital, υπό τη διεύθυνση του κ. Χαράλαμπου Κοσσυβάκη.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ