Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου, 2026
ΑρχικήΕιδήσειςΜικροβιακή αντοχή – Μια σιωπηλή απειλή για τη δημόσια υγεία

Μικροβιακή αντοχή – Μια σιωπηλή απειλή για τη δημόσια υγεία

Η υπερβολική και ακατάλληλη χρήση των αντιβιοτικών περιορίζει την αποτελεσματικότητά τους, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών. Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών υπογραμμίζει την ανάγκη συντονισμένης δράσης, επιστημονικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης των πολιτών.
Η ανακάλυψη των αντιβιοτικών αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αντιμετώπιση των βακτηριακών λοιμώξεων και στη μείωση της θνησιμότητας. Ωστόσο, η αλόγιστη χρήση τους απειλεί σήμερα να περιορίσει σημαντικά τις θεραπευτικές δυνατότητες που προσφέρουν.
Με αφορμή την 18η Νοεμβρίου, Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά, και την Παγκόσμια Εβδομάδα Ενημέρωσης για τη Μικροβιακή Αντοχή, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη αντιμετώπισης μιας από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο.

Τι είναι η μικροβιακή αντοχή και γιατί προκαλεί ανησυχία

Η μικροβιακή αντοχή αφορά την ικανότητα των μικροοργανισμών να επιβιώνουν παρά τη χορήγηση φαρμάκων που προορίζονται για την αντιμετώπισή τους.
Στην περίπτωση των αντιβιοτικών, η ανάπτυξη ανθεκτικότητας από τα βακτήρια έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λοιμώξεις να αντιμετωπίζονται ολοένα δυσκολότερα, περιορίζοντας τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Η υπερβολική και ακατάλληλη χρήση των αντιβιοτικών ευνοεί την ανάπτυξη και την εξάπλωση ανθεκτικών μικροοργανισμών, υπονομεύοντας την αποτελεσματικότητα πολύτιμων θεραπευτικών μέσων.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (World Health Organization – WHO) κατατάσσει τη μικροβιακή αντοχή μεταξύ των δέκα σημαντικότερων παγκόσμιων απειλών για τη δημόσια υγεία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παραθέτει ο ΙΣΑ, εάν δεν ενισχυθούν οι παρεμβάσεις για τον περιορισμό του φαινομένου, οι θάνατοι που αποδίδονται άμεσα στη μικροβιακή αντοχή ενδέχεται να φτάσουν παγκοσμίως τα 1,91 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050.

Η μικροβιακή αντοχή στην Ελλάδα

Ιδιαίτερα ανησυχητική παραμένει η κατάσταση στη χώρα μας, η οποία κατατάσσεται διαχρονικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με υψηλά επίπεδα λοιμώξεων από πολυανθεκτικά στελέχη και νοσοκομειακών λοιμώξεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, οι εκτιμώμενοι θάνατοι στην Ελλάδα ανέρχονται σε 2.000 έως 3.000 ετησίως, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης, την επιτήρηση των νοσοκομειακών λοιμώξεων και την ορθολογική συνταγογράφηση των αντιβιοτικών.
Η μικροβιακή αντοχή απειλεί τη δημόσια υγεία. Τα στοιχεία για την Ελλάδα και η ανάγκη ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών.
Οι εκτιμήσεις για τη θνησιμότητα που συνδέεται με τη μικροβιακή αντοχή αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων πρόληψης σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία για τη χρήση αντιβιοτικών στην Ελλάδα

Ενδεικτικά της έκτασης του προβλήματος είναι τα ευρήματα δημοσκόπησης που πραγματοποίησε η Kapa Research για λογαριασμό του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.
Συγκεκριμένα:
  • Το 75% των ενηλίκων δήλωσε ότι είχε λάβει αντιβιοτικό τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.
  • Το 22% των ενηλίκων δήλωσε ότι εξακολουθούσε να διατηρεί αντιβιοτικά στο σπίτι για ώρα ανάγκης.
Η μικροβιακή αντοχή απειλεί τη δημόσια υγεία. Τα στοιχεία για την Ελλάδα και η ανάγκη ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών.
Τα ευρήματα της δημοσκόπησης της Kapa Research για τη χρήση και τη διατήρηση αντιβιοτικών στο σπίτι αναδεικνύουν την ανάγκη συστηματικής ενημέρωσης των πολιτών.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη συχνότητα χρήσης των αντιβιοτικών και την ανάγκη περαιτέρω ενημέρωσης του πληθυσμού σχετικά με την υπεύθυνη χρήση τους.
Η διαφύλαξη της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών προϋποθέτει τόσο την ορθολογική συνταγογράφηση από τους επαγγελματίες υγείας όσο και την υπεύθυνη στάση των πολιτών απέναντι στη φαρμακευτική αγωγή.

Γιώργος Πατούλης – Αναγκαία μια συντονισμένη εθνική στρατηγική

Την ανάγκη συντονισμένης αντιμετώπισης της μικροβιακής αντοχής επισημαίνει ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και των πολιτών.
«Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένη εθνική στρατηγική, συνεχή εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, ενίσχυση της επιτήρησης των νοσοκομειακών λοιμώξεων και συστηματική ενημέρωση του πληθυσμού», επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και προσθέτει:
«Η μικροβιακή αντοχή είναι μια σιωπηλή απειλή για τη δημόσια υγεία, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο κατακτήσεις δεκαετιών της σύγχρονης ιατρικής. Η Ελλάδα οφείλει να αντιμετωπίσει αποφασιστικά το πρόβλημα, με συγκεκριμένες πολιτικές πρόληψης, εκπαίδευσης και ελέγχου της χρήσης των αντιβιοτικών. Η μάχη κατά της μικροβιακής αντοχής ξεκινά από τη σωστή συνταγογράφηση, αλλά απαιτεί τη συμμετοχή όλων: της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και των πολιτών.
Η προστασία της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών είναι ευθύνη απέναντι στους σημερινούς ασθενείς, αλλά και στις επόμενες γενιές. Ο ΙΣΑ έχει θέσει το ζήτημα ψηλά στις προτεραιότητές του. Με επιστημονικές ημερίδες, ενημερωτικές πρωτοβουλίες και εξειδικευμένα μετεκπαιδευτικά σεμινάρια για τους γιατρούς, επενδύουμε στη γνώση και στη συνεχή αναβάθμιση της ιατρικής πρακτικής».

Εκπαίδευση των ιατρών και ορθολογική συνταγογράφηση

Αναγνωρίζοντας ότι η επιστημονική γνώση και η εφαρμογή σύγχρονων θεραπευτικών πρωτοκόλλων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τον περιορισμό της μικροβιακής αντοχής, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει αναπτύξει σειρά εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών για την ιατρική κοινότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΙΣΑ, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Χημειοθεραπείας και τις ομότιμες καθηγήτριες Ελένη Γιαμαρέλλου και Κατερίνα Κανελλακοπούλου, υπό την αιγίδα της της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), ανέπτυξε ειδικό πρόγραμμα διαδραστικών μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων για νοσοκομειακούς ιατρούς.
Αντικείμενο του προγράμματος αποτελεί η ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών και η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής, μέσω της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και της αναβάθμισης της καθημερινής ιατρικής πρακτικής.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών

Πέρα από την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην ενημέρωση του ευρύτερου πληθυσμού.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει πραγματοποιήσει ενημερωτικές ημερίδες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης, σε συνεργασία με επιστημονικούς και θεσμικούς φορείς, με στόχο τον περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης αντιβιοτικών.
Παράλληλα, έχει συμμετάσχει ενεργά στις εκστρατείες ενημέρωσης που πραγματοποιεί από το 2014 το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων (ΕΔΔΥΠΠΥ), ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης και της επιστημονικής κοινότητας.

Η διαφύλαξη της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών αποτελεί συλλογική ευθύνη

Η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής δεν αποτελεί αποκλειστικά επιστημονική πρόκληση, αλλά ζήτημα που αφορά το σύνολο της κοινωνίας.
Η υπεύθυνη χρήση των αντιβιοτικών, η τήρηση των οδηγιών του θεράποντος ιατρού, η πρόληψη των λοιμώξεων και η συνεχής εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας αποτελούν καθοριστικές παραμέτρους για τον περιορισμό του φαινομένου.
Η διατήρηση της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών δεν αφορά μόνο την προστασία των ασθενών σήμερα, αλλά και τη διασφάλιση της δυνατότητας αποτελεσματικής αντιμετώπισης των λοιμώξεων στις επόμενες γενιές.

Πηγή: Δελτίο Τύπου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ), 16 Νοεμβρίου 2026. 

 

Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ

Ευγένιος Γκράουρ
Ο Ιατρικός Σύμβουλος αποτελεί μία ενημερωτική ιστοσελίδα για θέματα υγείας, διατροφής και ευεξίας. Με γνώμονα την υγεία και το ευ ζην και με σεβασμό στον άνθρωπο, παρέχει έγκυρη πληροφόρηση για ιατρικά θέματα και ζητήματα, συνεντεύξεις από καταξιωμένους επιστήμονες και ιατρούς. Χάρη στην πολυετή εμπειρία στον τομέα υγείας προσφέρει αξιόπιστη ενημέρωση για τη γυναίκα, τον άνδρα και το παιδί καλύπτοντας διεθνή ιατρικά θέματα.

Τα πιο δημοφιλή

Ιατρικός Σύμβουλος
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.