Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου, 2026
ΑρχικήΓυναίκαΚαρκίνος του τραχήλου της μήτρας – Στόχος η εξάλειψη

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας – Στόχος η εξάλειψη

Ο εμβολιασμός έναντι του HPV, ο συστηματικός προσυμπτωματικός έλεγχος και οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας.
Η επιστημονική πρόοδος στον τομέα της πρόληψης, της διάγνωσης και της θεραπείας του καρκίνου έχει δημιουργήσει νέες προοπτικές για την αντιμετώπιση πολλών κακοηθειών. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς η γνώση των αιτιών που συνδέονται με την ανάπτυξή του και η διαθεσιμότητα αποτελεσματικών μέσων πρόληψης καθιστούν εφικτή τη δραστική μείωση της συχνότητάς του.
Η 17η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organization – WHO) ως Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας, υπενθυμίζοντας τη σημασία της ενημέρωσης, της πρόληψης και της ισότιμης πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας.
Η συγκεκριμένη ημέρα συνδέεται με την έναρξη, το 2020, της παγκόσμιας στρατηγικής του ΠΟΥ για την εξάλειψη της νόσου, η οποία στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: τον εμβολιασμό έναντι του HPV, τον συστηματικό προσυμπτωματικό έλεγχο και την έγκαιρη και αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας σε αριθμούς

Όπως αναφέρουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος – Ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και πρώην Πρύτανης του ΕΚΠΑ, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΠΟΥ, το 2024 καταγράφηκαν παγκοσμίως:
Ο εμβολιασμός κατά του HPV, ο προληπτικός έλεγχος και οι νέες θεραπείες συμβάλλουν στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Πηγή: Στοιχεία του ΠΟΥ για το 2024, όπως παρατίθενται στην ενημέρωση των ιατρών της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ.
Παρά τις σημαντικές επιστημονικές εξελίξεις, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα σε χώρες όπου η πρόσβαση στον εμβολιασμό και στον προσυμπτωματικό έλεγχο παραμένει περιορισμένη.

Ο ρόλος του HPV στην ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας

Η ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας συνδέεται σχεδόν πάντοτε με την εμμένουσα λοίμωξη από ογκογόνους τύπους του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papillomavirus – HPV), κυρίως τους τύπους 16 και 18.
Ο HPV είναι ένας εξαιρετικά συχνός σεξουαλικώς μεταδιδόμενος ιός. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τη λοίμωξη, με αποτέλεσμα αυτή να υποχωρεί αυτόματα.
Ωστόσο, όταν η λοίμωξη από συγκεκριμένους ογκογόνους τύπους του ιού επιμένει, μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη προκαρκινικών αλλοιώσεων στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας, οι οποίες ενδέχεται, έπειτα από αρκετά χρόνια, να εξελιχθούν σε διηθητικό καρκίνο.
Ο εμβολιασμός κατά του HPV, ο προληπτικός έλεγχος και οι νέες θεραπείες συμβάλλουν στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Σχηματική απεικόνιση της πιθανής εξέλιξης μιας εμμένουσας λοίμωξης από ογκογόνους τύπους του HPV σε προκαρκινικές αλλοιώσεις και διηθητικό καρκίνο.

Εμβολιασμός έναντι του HPV και πρωτογενής πρόληψη

Ο εμβολιασμός έναντι του HPV αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρωτογενούς πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Τα διαθέσιμα εμβόλια παρέχουν υψηλή προστασία έναντι των κυριότερων ογκογόνων τύπων του ιού, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκίνου.
Ο εμβολιασμός συστήνεται κατά προτεραιότητα πριν από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και αφορά τόσο τα κορίτσια όσο και τα αγόρια, καθώς συμβάλλει στην πρόληψη κακοηθειών που σχετίζονται με τον HPV και στα δύο φύλα.

Η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου

Εξίσου καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας διαδραματίζει ο συστηματικός προσυμπτωματικός έλεγχος, ο οποίος πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες, μέσω δύο βασικών εξετάσεων:
  • Τεστ Παπανικολάου (Pap test): Επιτρέπει την αναγνώριση κυτταρικών αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας.
  • Μοριακός έλεγχος HPV DNA: Επιτρέπει την ανίχνευση λοιμώξεων από τύπους του HPV υψηλού κινδύνου.
Οι εξετάσεις αυτές συμβάλλουν στον εντοπισμό προκαρκινικών αλλοιώσεων ή λοιμώξεων υψηλού κινδύνου πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων, παρέχοντας τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης και αποτροπής της εξέλιξης των αλλοιώσεων σε καρκίνο.
Ο εμβολιασμός δεν υποκαθιστά τον προσυμπτωματικό έλεγχο. Οι δύο παρεμβάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά, αποτελώντας βασικούς πυλώνες της πρόληψης της νόσου.

Ποια συμπτώματα χρειάζονται γυναικολογική διερεύνηση

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη διενέργεια προληπτικών εξετάσεων.
Συμπτώματα που απαιτούν άμεση γυναικολογική διερεύνηση είναι:
  • Ασυνήθιστη κολπική αιμορραγία.
  • Αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή.
  • Κολπική αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.
  • Επίμονες, ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις.
  • Πυελικός πόνος.

Οι σύγχρονες εξελίξεις στη θεραπευτική αντιμετώπιση

Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια και στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Στα αρχικά στάδια της νόσου, η χειρουργική θεραπεία μπορεί να προσφέρει ίαση, ενώ στην τοπικά προχωρημένη νόσο η χημειοακτινοθεραπεία αποτελεί βασικό θεραπευτικό πυλώνα.
Η εισαγωγή της ανοσοθεραπείας έχει μεταβάλει σημαντικά το θεραπευτικό τοπίο, προσφέροντας νέες δυνατότητες αντιμετώπισης της νόσου και βελτίωσης της επιβίωσης των ασθενών.
Ειδικότερα, δύο σημαντικές κλινικές μελέτες αναδεικνύουν τα οφέλη της ανοσοθεραπείας:

Κλινική μελέτη KEYNOTE-A18

Η μελέτη ανέδειξε σημαντική βελτίωση της συνολικής επιβίωσης με την προσθήκη του pembrolizumab στη χημειοακτινοθεραπεία και τη συνέχισή του ως θεραπείας συντήρησης σε ασθενείς με υψηλού κινδύνου, τοπικά προχωρημένη νόσο.

Κλινική μελέτη KEYNOTE-826

Η μελέτη κατέδειξε σημαντικό όφελος επιβίωσης από την προσθήκη του pembrolizumab στη χημειοθεραπεία, με ή χωρίς bevacizumab, σε ασθενείς με επίμονη, υποτροπιάζουσα ή μεταστατική νόσο, ιδιαίτερα όταν ο όγκος εκφράζει PD-L1.
Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τη συμβολή της ανοσοθεραπείας στη διεύρυνση των θεραπευτικών επιλογών για ασθενείς με προχωρημένες μορφές της νόσου.

Η στρατηγική 90-70-90 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Στο πλαίσιο της παγκόσμιας στρατηγικής για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει τρεις βασικούς στόχους προς επίτευξη έως το 2030.
Ο εμβολιασμός κατά του HPV, ο προληπτικός έλεγχος και οι νέες θεραπείες συμβάλλουν στην εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Η στρατηγική «90-70-90» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) θέτει τρεις βασικούς στόχους έως το 2030: εμβολιαστική κάλυψη 90%, προσυμπτωματικό έλεγχο 70% και θεραπευτική αντιμετώπιση 90%, με απώτερο σκοπό την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας.
Η επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων προϋποθέτει συντονισμένες δράσεις, ενίσχυση των προγραμμάτων πρόληψης και περιορισμό των ανισοτήτων στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Η εξάλειψη της νόσου αποτελεί πλέον ρεαλιστικό στόχο

Η Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας υπενθυμίζει ότι η αντιμετώπιση της συγκεκριμένης κακοήθειας δεν περιορίζεται πλέον στη θεραπεία της, αλλά επεκτείνεται ουσιαστικά στην πρόληψη της εμφάνισής της.
Η ενημέρωση του πληθυσμού, η ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης, η συμμετοχή των γυναικών στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και η ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη μείωση των νέων περιστατικών και των θανάτων από τη νόσο.
Η δυνατότητα εξάλειψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η επιστημονική γνώση, όταν μετατρέπεται σε οργανωμένη στρατηγική πρόληψης, μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την πορεία μιας νόσου και να σώσει χιλιάδες ζωές.

Πηγή: Δελτίο Τύπου της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ (Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»),   17 Νοεμβρίου 2026. 

 

Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ

Ευγένιος Γκράουρ
Ο Ιατρικός Σύμβουλος αποτελεί μία ενημερωτική ιστοσελίδα για θέματα υγείας, διατροφής και ευεξίας. Με γνώμονα την υγεία και το ευ ζην και με σεβασμό στον άνθρωπο, παρέχει έγκυρη πληροφόρηση για ιατρικά θέματα και ζητήματα, συνεντεύξεις από καταξιωμένους επιστήμονες και ιατρούς. Χάρη στην πολυετή εμπειρία στον τομέα υγείας προσφέρει αξιόπιστη ενημέρωση για τη γυναίκα, τον άνδρα και το παιδί καλύπτοντας διεθνή ιατρικά θέματα.

Τα πιο δημοφιλή

Ιατρικός Σύμβουλος
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.