Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στην Ιατρική και την ευρεία πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες, εξακολουθούν να κυκλοφορούν λανθασμένες αντιλήψεις που επηρεάζουν αρνητικά την πρόληψη και τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών. Ένας από τους πιο επικίνδυνους μύθους είναι η πεποίθηση ότι η βιοψία μαστού μπορεί να προκαλέσει διασπορά καρκινικών κυττάρων. Στην πραγματικότητα, αυτός ο ισχυρισμός είναι επιστημονικά αβάσιμος και μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένες διαγνώσεις ή ακόμη και σε ακατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού βασίζεται κυρίως στη συνδυασμένη χρήση των απεικονιστικών εξετάσεων (μαστογραφία, υπέρηχος, μαγνητική τομογραφία) και της ιστολογικής επιβεβαίωσης, μέσω βιοψίας.
Όπως εξηγεί ο κ. Στέργιος Ε. Δουβετζέμης, MD, PhD, FRCS, FEBS, CEBS, Χειρουργός Μαστού – Εξειδικευθείς στην Ογκολογική & Επανορθωτική Χειρουργική, Διευθυντής Δ’ Κλινικής Μαστού στο Metropolitan General, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρικής Σχολής King’s College Λονδίνου, η βιοψία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της σωστής διάγνωσης και σχεδιασμού θεραπείας για τον καρκίνο του μαστού.
«Οι πιο διαδεδομένες τεχνικές βιοψίας περιλαμβάνουν τη βιοψία με λεπτή βελόνα Fine-Needle Aspiration (FNA) και τη βιοψία με κόπτουσα βελόνα (core needle biopsy), με την τελευταία να αποτελεί τη μέθοδο εκλογής λόγω της ακρίβειας και των πληροφοριών που προσφέρει. Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι δε συστήνεται να ταυτοποιούνται οι βλάβες του μαστού με FNA, ούτε να προχωράμε σε χειρουργικές επεμβάσεις βασιζόμενοι στα αποτελέσματα της FNA, όταν υπάρχει η δυνατότητα πραγματοποίησης core βιοψίας», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Γιατί η βιοψία είναι απαραίτητη πριν από οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση;
Η βιοψία δεν είναι μόνο ασφαλής, αλλά και απαραίτητη για την ασφαλή διάγνωση. Ο κ. Δουβετζέμης εξηγεί αναλυτικά τους λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να πραγματοποιείται χειρουργική αφαίρεση βλάβης χωρίς προηγούμενη ιστολογική επιβεβαίωση:
-
Αποφυγή περιττών επεμβάσεων: Το μεγαλύτερο μέρος των ύποπτων ευρημάτων αποδεικνύεται τελικά καλοήθες. Η απουσία βιοψίας μπορεί να οδηγήσει σε χειρουργεία χωρίς ουσιαστικό όφελος για την ασθενή.
-
Μείωση των χειρουργικών πράξεων: Χειρουργικές επεμβάσεις χωρίς σαφή διαγνωστική βάση οδηγούν συχνά σε επιπλέον παρεμβάσεις, καθώς η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται άμεσα από τη φύση της βλάβης.
-
Καθορισμός θεραπευτικής στρατηγικής: Ορισμένες μορφές καρκίνου απαιτούν προεγχειρητική (νέο-επικουρική) θεραπεία. Η βιοψία είναι καθοριστική, καθώς χωρίς αυτήν χάνεται η δυνατότητα για θεραπευτικό σχεδιασμό που θα μπορούσε να προσφέρει καλύτερη πρόγνωση και μειωμένη έκταση χειρουργικής παρέμβασης.
«Με το να αφαιρέσει κανείς απευθείας μια βλάβη, χωρίς να έχει προηγηθεί ιστολογική ταυτοποίηση, καταδικάζει τις ασθενείς να πάνε λιγότερο καλά και κατ’ επέκταση να ζήσουν λιγότερο απ’ ό,τι θα μπορούσαν, εάν τα πράγματα είχαν γίνει όπως έπρεπε», υπογραμμίζει ο ειδικός.
Η σύγχρονη αντίληψη στη χειρουργική του μαστού
Ο κ. Δουβετζέμης επισημαίνει ότι η σύγχρονη χειρουργική ογκολογία του μαστού κινείται προς όλο και λιγότερο επεμβατικές τεχνικές, με έμφαση στην ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
«Υπάρχει μια συνεχιζόμενη τάση αποκλιμάκωσης των επεμβάσεων. Δηλαδή, κάνουμε μικρότερης έκτασης χειρουργικές επεμβάσεις, με πολύ ανώτερα ογκολογικά αποτελέσματα για τις ασθενείς μας», εξηγεί, τονίζοντας την ανάγκη αντιμετώπισης από εξειδικευμένους ιατρούς και τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας.
Η εφαρμογή διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών και η χρήση της βιοψίας ως βασικό εργαλείο διάγνωσης και θεραπευτικού σχεδιασμού δεν είναι απλώς σύσταση, αλλά αναγκαιότητα σε κάθε οργανωμένο και σύγχρονο κέντρο μαστού.
Γιατί η σωστή ενημέρωση σώζει ζωές
Η βιοψία δεν είναι απλώς ασφαλής — είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή διάγνωση και την εξατομικευμένη θεραπευτική στρατηγική. Ο μύθος περί διασποράς πρέπει να εγκαταλειφθεί οριστικά, ώστε καμία γυναίκα να μη στερείται την ευκαιρία για την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ