Ο πόνος στον ώμο αποτελεί ένα από τα συχνότερα μυοσκελετικά προβλήματα, με δημογραφικές μελέτες να δείχνουν ότι 18% έως 26% των ενηλίκων θα τον βιώσουν τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Η έντασή του ποικίλλει και μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις πιο απλές κινήσεις, όπως το βούρτσισμα των μαλλιών ή το κούμπωμα ενός ρούχου, δυσχεραίνοντας αισθητά την καθημερινότητα.
Αν και συχνά σχετίζεται με τραυματισμούς, όπως μια πτώση, δεν είναι σπάνιο να εκδηλωθεί αιφνίδια, χωρίς κάποιο εμφανές αίτιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πόνος ενδέχεται να εμφανίζεται τόσο κατά την κίνηση όσο και σε κατάσταση ανάπαυσης και, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρότερη βλάβη που θα απαιτήσει ακόμη και χειρουργική παρέμβαση.
«Ο ώμος είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο σύστημα. Η ευελιξία του επιτυγχάνεται μέσω της γληνοβραχιόνιας, της ακρωμιοκλειδικής, της στερνοκλειδικής και της ωμοπλατοθωρακικής άρθρωσης και η σταθερότητά του εξαρτάται από ένα λειτουργικό σύστημα μυοτενόντιας στήριξης τόσο εντός όσο και εκτός του αρθρικού θύλακα. Ο σχεδιασμός του τον καθιστά επιρρεπή σε τραυματισμούς και βλάβες. Οι υπερβολικές ή επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες μπορεί να προκαλέσουν παθήσεις που θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία του», εξηγεί ο Δρ Παναγιώτης Πάντος, Ορθοπεδικός Χειρουργός, Διευθυντής της Ορθοπεδικής Κλινικής Άνω Άκρου στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και υπεύθυνος των τμημάτων Άνω Άκρου και Αθλητικών Κακώσεων της Osteon Orthopedic & Spine Clinic.
Συνηθισμένες αιτίες αιφνίδιου πόνου στον ώμο
1. Οστεοαρθρίτιδα
Πρόκειται για χρόνια, εκφυλιστική και φλεγμονώδη νόσο που στον ώμο εκδηλώνεται συνήθως στις αρθρώσεις γληνοβραχιόνια και ακρωμιοκλειδική. Ο χόνδρος σταδιακά διαβρώνεται, με αποτέλεσμα την επώδυνη τριβή των οστών, το οίδημα και τη σταδιακή απώλεια της κινητικότητας. Αν και η πάθηση εξελίσσεται με αργό ρυθμό και τα συμπτώματα μπορεί να αργήσουν να εμφανιστούν, η επιβάρυνση αυξάνεται όσο προχωρά.
Η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει συντηρητικές μεθόδους όπως ξεκούραση, φαρμακευτική αγωγή, ενέσεις κορτιζόνης, υαλουρονικού ή PRP και φυσικοθεραπεία. Σε προχωρημένες περιπτώσεις, η ολική ή ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια ανακούφιση.
2. Τενοντίτιδα και θυλακίτιδα στροφικού πετάλου
Η τενοντίτιδα του στροφικού πετάλου, που αποτελείται από τους τένοντες και τους μυς γύρω από την άρθρωση, προκαλείται συνήθως από μικροτραυματισμούς που σχετίζονται με την ηλικία ή με επαναλαμβανόμενη χρήση, και όχι απαραίτητα από ένα μεμονωμένο συμβάν.
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει ξεκούραση, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), φυσικοθεραπεία και κορτικοστεροειδείς ενέσεις, με ποσοστά επιτυχίας που αγγίζουν το 90%. Σε περιπτώσεις ρήξης ή αποκόλλησης του τένοντα, ενδείκνυται αρθροσκόπηση και συρραφή, καθώς η μη σωστή σταθεροποίηση οδηγεί σε τριβή της άρθρωσης και αυξανόμενο πόνο.
Η θυλακίτιδα στην ίδια ανατομική περιοχή είναι αποτέλεσμα φλεγμονής στον θύλακα — μια μικρή κοιλότητα με υγρό που μειώνει τις τριβές μεταξύ οστών και τενόντων. Είναι συχνή σε άτομα με έντονη χρήση των χεριών πάνω από το επίπεδο του ώμου, όπως κολυμβητές, κομμωτές, ζωγράφοι και ελαιοχρωματιστές. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ξαφνικό πόνο στο μπροστινό ή πλάγιο τμήμα του ώμου, πρήξιμο και δυσκαμψία, και η θεραπεία κυμαίνεται από αντιφλεγμονώδη και φυσικοθεραπεία, έως χειρουργική αποσυμπίεση (υπακρωμιακή αποσυμφόρηση) σε επίμονες περιπτώσεις.
3. Παγωμένος ώμος (Συμφυτική θυλακίτιδα)
Η πάθηση αυτή χαρακτηρίζεται από προοδευτική δυσκαμψία και πόνο, λόγω πάχυνσης και φλεγμονής του θυλάκου που περιβάλλει την άρθρωση. Ο πόνος περιγράφεται συχνά ως βαθύς ή αμβλύς και συνοδεύεται από σταδιακή απώλεια εύρους κίνησης.
Παρότι η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη, παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν σακχαρώδη διαβήτη, παθήσεις του θυρεοειδούς και παρατεταμένη ακινητοποίηση του ώμου.
Η αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει μήνες έως και χρόνια, με θεραπείες όπως φυσικοθεραπεία, στεροειδή, ενέσεις κορτικοστεροειδών, ή και αρθροσκόπηση για λύση των συμφύσεων όταν οι συντηρητικές μέθοδοι αποτύχουν.
«Ο αιφνίδιος πόνος στον ώμο χωρίς εμφανή τραυματισμό μπορεί να προκληθεί από απλή μυϊκή καταπόνηση έως σοβαρές υποκείμενες παθήσεις. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οφείλεται σε τοπικές βλάβες ή ακόμα και παρακείμενων μυοσκελετικών δομών και οι μη χειρουργικές θεραπείες είναι αποτελεσματικές. Όμως, οι ασθενείς είναι απαραίτητο να αναζητούν ιατρική συμβουλή το συντομότερο, προκειμένου να θεραπευτούν γρηγορότερα, καθώς και εάν ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, διότι υπάρχουν παθήσεις, όπως πνευμονία και καρδιακά προβλήματα που αντανακλούν πόνο στον ώμο», καταλήγει ο Δρ Πάντος.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ