Η γήρανση θεωρείται εδώ και αιώνες μια αναπόφευκτη διαδικασία της ανθρώπινης ζωής. Τι θα συνέβαινε όμως αν η επιστήμη μπορούσε όχι απλώς να επιβραδύνει, αλλά ακόμη και να αναστρέψει ορισμένες από τις βιολογικές διεργασίες που τη συνοδεύουν; Το ερώτημα αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας του David Sinclair, ενός από τους πλέον γνωστούς επιστήμονες στον τομέα της μακροζωίας παγκοσμίως. Στο πλαίσιο της εναρκτήριας διάλεξης της νέας σειράς Evolve Lecture Series του UNIC Athens, παρουσίασε τα νεότερα δεδομένα γύρω από τη βιολογία της γήρανσης, τις πρωτοποριακές έρευνες για τον επιγενετικό επαναπρογραμματισμό και τις πρώτες προσπάθειες μεταφοράς αυτών των τεχνολογιών από το εργαστήριο στον άνθρωπο.
Με κεντρικό ομιλητή τον David Sinclair, Καθηγητή Γενετικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard και έναν από τους πλέον αναγνωρισμένους ερευνητές στον τομέα της γήρανσης παγκοσμίως, το UNIC Athens εγκαινίασε την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 τη νέα σειρά διαλέξεων Evolve Lecture Series.
Η πρώτη εκδήλωση της σειράς, με τίτλο «David Sinclair on Age Reversal: From Discovery to Human Trials» (Αναστρέφοντας τη Γήρανση: Από την Ανακάλυψη στις Κλινικές Δοκιμές σε Ανθρώπους), πραγματοποιήθηκε στο κατάμεστο Αμφιθέατρο Ανδρέας Βεσάλιος, στις εγκαταστάσεις του UNIC Athens στο Ελληνικό.
Την έναρξη της εκδήλωσης πραγματοποίησε ο Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Αντώνης Πολεμίτης, ο οποίος καλωσόρισε τον καθηγητή Sinclair, χαρακτηρίζοντάς τον έναν από τους ελάχιστους «υπερ-εκθετικούς» στοχαστές διεθνώς. Όπως ανέφερε, πρόκειται για έναν επιστήμονα που σκέφτεται και εργάζεται συστηματικά μία ή και δύο δεκαετίες μπροστά από την εποχή του.
Η γήρανση ως βασική αιτία ασθενειών
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο καθηγητής Sinclair ανέπτυξε τη βασική φιλοσοφία της ερευνητικής του δραστηριότητας: ότι η γήρανση δεν αποτελεί μια αναπόφευκτη διαδικασία φθοράς, αλλά τη θεμελιώδη αιτία των περισσότερων σοβαρών ασθενειών, από τον καρκίνο και τις καρδιαγγειακές παθήσεις έως τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αντιμετώπιση της γήρανσης ως μιας ιατρικής κατάστασης που μπορεί να μελετηθεί και ενδεχομένως να αναστραφεί θα μπορούσε να προσφέρει πολύ μεγαλύτερα οφέλη για τη δημόσια υγεία σε σύγκριση με τη θεραπεία κάθε νόσου ξεχωριστά.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τη Θεωρία της Πληροφορίας για τη Γήρανση (Information Theory of Aging), η οποία υποστηρίζει ότι η γήρανση οφείλεται κυρίως στην απώλεια επιγενετικής πληροφορίας — του «λογισμικού» που καθοδηγεί τα κύτταρα ως προς την ταυτότητα και τη λειτουργία τους — και όχι αποκλειστικά στις βλάβες του γενετικού υλικού.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ερευνητικά δεδομένα από το εργαστήριό του στο Harvard, μεταξύ των οποίων οι μελέτες για τις σιρτουΐνες και το NAD+, καθώς και τα πειράματα επιγενετικού επαναπρογραμματισμού με τη χρήση τριών από τους τέσσερις «παράγοντες Yamanaka» (OSK). Όπως εξήγησε, οι έρευνες αυτές οδήγησαν σε αναγέννηση του οπτικού νεύρου και αποκατάσταση της όρασης αρχικά σε ποντίκια και στη συνέχεια σε πιθήκους.
Από την έρευνα στις πρώτες κλινικές δοκιμές
Ο καθηγητής Sinclair παρουσίασε επίσης τα πρώτα βήματα μεταφοράς αυτής της τεχνολογίας από το εργαστήριο στην κλινική πράξη μέσω της εταιρείας Life Biosciences.
Οι αρχικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους επικεντρώνονται σε οφθαλμολογικές παθήσεις, όπως το γλαύκωμα και η ισχαιμική οπτική νευροπάθεια (NAION). Όπως ανέφερε, η πρώτη ασθενής με γλαύκωμα έχει ήδη λάβει τη θεραπεία, ενώ η μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην επιτάχυνση της επιστημονικής έρευνας, σημειώνοντας ότι το εργαστήριό του είναι πλέον σε θέση να ολοκληρώνει μέσα σε έναν μήνα ερευνητικό έργο που στο παρελθόν απαιτούσε δεκαετίες.
Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής εφαρμογής αντίστοιχων θεραπειών σε παθήσεις του ήπατος, σε νευροεκφυλιστικές νόσους όπως η ALS, αλλά και σε καταστάσεις που σχετίζονται με απώλεια μνήμης.
Παρά τις ιδιαίτερα φιλόδοξες προοπτικές της έρευνας, ο καθηγητής Sinclair ξεκαθάρισε ότι ο στόχος δεν είναι η αθανασία, αλλά η παράταση των ετών ζωής με καλή υγεία.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Δεν υπάρχει κανένας νόμος της βιολογίας που να λέει ότι πρέπει να γερνάμε».
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση με το κοινό, κατά την οποία τέθηκαν ερωτήματα που αφορούσαν τόσο τη χρηματοδότηση της έρευνας για τη γήρανση και τις κοινωνικές της διαστάσεις όσο και τις μελλοντικές δυνατότητες αναγέννησης οργάνων και αρθρώσεων.
Η Evolve Lecture Series και το μέλλον της υγείας
Η διάλεξη του David Sinclair αποτέλεσε την εναρκτήρια εκδήλωση της Evolve Lecture Series, μιας νέας πρωτοβουλίας του UNIC Athens που φιλοδοξεί να φέρει στο προσκήνιο κορυφαίους επιστήμονες, ερευνητές και καινοτόμους από όλο τον κόσμο.
Στόχος της σειράς είναι η ανάδειξη των πιο πρόσφατων εξελίξεων στην τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική, τη βιοτεχνολογία και τις επιστήμες που διαμορφώνουν το μέλλον της ανθρώπινης υγείας.
Η πρωτοβουλία αντλεί έμπνευση από το Evolve, την εμβληματική ερευνητική δράση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, η οποία συνδέει τη διατροφή, το περιβάλλον, την ανθρώπινη βιολογία και τα δεδομένα πραγματικού κόσμου, με στόχο την ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων στην προληπτική ιατρική και την εξατομικευμένη φροντίδα υγείας.
Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026, ο καθηγητής David Sinclair αναγορεύθηκε Επίτιμος Διδάκτορας (Doctor of Philosophy Honoris Causa) του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, ως αναγνώριση της σημαντικής προσφοράς του στην έρευνα για τη γήρανση, τη μακροζωία και την υγιή διάρκεια ζωής.
Αν και πολλές από τις τεχνολογίες που παρουσιάστηκαν βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο, η επιστημονική πρόοδος στον τομέα της γήρανσης εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς και ανοίγει νέους δρόμους για την πρόληψη και την αντιμετώπιση ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. Όπως προκύπτει από το έργο του David Sinclair και άλλων ερευνητικών ομάδων διεθνώς, το ζητούμενο δεν είναι η παράταση της ζωής με κάθε κόστος, αλλά η αύξηση των ετών που οι άνθρωποι μπορούν να ζουν με υγεία, λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής. Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να δείξουν κατά πόσο οι υποσχόμενες αυτές προσεγγίσεις θα μπορέσουν να μετατραπούν σε ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες για τον άνθρωπο.
Σχετικά με το Evolve
Το Evolve αποτελεί την εμβληματική ερευνητική πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και επικεντρώνεται στις πλέον σύγχρονες εξελίξεις στους τομείς της υγείας, της μακροζωίας, της ευεξίας και της βιολογικής ανθεκτικότητας.
Ως βασικός πυλώνας της ερευνητικής στρατηγικής του Πανεπιστημίου, συνδυάζει τη διατροφή, το περιβάλλον, την ανθρώπινη βιολογία και τα δεδομένα πραγματικού κόσμου, ενισχύοντας τη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με εφαρμογές στην προληπτική και εξατομικευμένη ιατρική.
Σχετικά με το UNIC Athens
Το UNIC Athens λειτουργεί από το φθινόπωρο του 2025 σε ένα πλήρως ανακαινισμένο και ειδικά σχεδιασμένο κτίριο συνολικής έκτασης 12.500 τ.μ., το οποίο διαθέτει σύγχρονες εγκαταστάσεις για εκπαίδευση, έρευνα και ανάπτυξη κλινικών δεξιοτήτων στους τομείς των επιστημών υγείας και ζωής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το κτίριο αναμένεται να αποκτήσει πιστοποίηση LEED, γεγονός που θα το καταστήσει το πρώτο πανεπιστημιακό κτίριο στην Ελλάδα με τη συγκεκριμένη διάκριση.
Το UNIC Athens θα αποτελέσει τη μοναδική πανεπιστημιούπολη που θα λειτουργεί στο πλαίσιο της «έξυπνης πόλης» του The Ellinikon, του μεγαλύτερου έργου αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, προϋπολογισμού 8 δισ. ευρώ.
Η πανεπιστημιούπολη θα αναπτυχθεί σε 150.000 τ.μ. κτιριακών εγκαταστάσεων για εκπαιδευτικές, ερευνητικές και στεγαστικές ανάγκες των φοιτητών, ενσωματώνοντας τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, ρομποτικής και ευεξίας.
Οι επόμενες φάσεις ανάπτυξης εντός του The Ellinikon αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2028 και το 2031 αντίστοιχα.
Σχετικά με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (UNIC) συγκαταλέγεται στα πανεπιστήμια που κατατάσσονται στις θέσεις 501–600 της παγκόσμιας κατάταξης THE World University Rankings 2026 και εξυπηρετεί φοιτητές από περισσότερες από 100 χώρες μέσω περισσότερων από 100 προγραμμάτων σπουδών.
Παράλληλα, σύμφωνα με την κατάταξη THE WUR Rankings by Subject 2026, το UNIC περιλαμβάνεται στα κορυφαία πανεπιστήμια διεθνώς σε έξι γνωστικά πεδία: Επιχειρήσεων και Οικονομικών, Εκπαίδευσης, Ψυχολογίας, Κοινωνικών Επιστημών, Ιατρικής, καθώς και Υγείας και Επιστημών Ζωής.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ