Το επίμονο φτέρνισμα, η ρινική συμφόρηση, ο κνησμός στα μάτια ή ακόμη και η δύσπνοια μέσα στο ίδιο μας το σπίτι μπορεί να έχουν έναν απρόσμενο κοινό παρονομαστή: την έκθεση σε αλλεργιογόνα των κατοικίδιων ζώων. Και, παρά την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη, το πρόβλημα δεν βρίσκεται απαραίτητα στις τρίχες τους. Πώς αναγνωρίζεται, λοιπόν, μια αλλεργία στα κατοικίδια, ποιοι διαδεδομένοι μύθοι εξακολουθούν να μας παραπλανούν και ποιες δυνατότητες υπάρχουν για τον περιορισμό της έκθεσης;
Η γάτα που γουργουρίζει στον καναπέ, ο σκύλος που μας περιμένει στην πόρτα, ακόμη και το κουνέλι ή το χάμστερ στο παιδικό δωμάτιο, είναι κατοικίδια που αποτελούν κομμάτι της οικογένειας για εκατομμύρια ανθρώπους.
Τι γίνεται, όμως, όταν η αγάπη για τα ζώα συναντά την… αλλεργία; Μπορούν να συνυπάρξουν ή η μόνη λύση είναι ο αποχωρισμός; Στο ερώτημα απαντά η κ. Σοφία Σολιδάκη, Αλλεργιολόγος Παίδων και Ενηλίκων, επιστημονικά υπεύθυνη Αλλεργιολογικού Τμήματος Metropolitan General.
Κατοικίδια: Τι προκαλεί αλλεργία;
Ένας συχνός μύθος είναι ότι οι τρίχες των ζώων ευθύνονται για τα συμπτώματα. Στην πραγματικότητα, οι κύριοι «ένοχοι» είναι οι πρωτεΐνες που βρίσκονται στο σάλιο, στην πιτυρίδα (νεκρά κύτταρα του δέρματος) και στα ούρα των ζώων. Οι τρίχες λειτουργούν απλώς σαν «μεταφορείς», γιατί συγκρατούν αυτές τις ουσίες και τις διασπείρουν στον χώρο.
Οι γάτες συχνά προκαλούν πιο έντονα συμπτώματα, επειδή παράγουν μεγάλες ποσότητες μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης (Fel d1). Γι’ αυτό και η αλλεργία στη γάτα είναι πιο συχνή από ό,τι στον σκύλο.
Συμπτώματα που πρέπει να μας υποψιάσουν
-
Συνεχές φτέρνισμα και μπούκωμα στη μύτη.
-
Κνησμός ή κοκκίνισμα στα μάτια.
-
Βήχας ή δύσπνοια, που μπορεί να δείχνει άσθμα.
-
Δερματικά εξανθήματα μετά από επαφή με το ζώο.
Αν τα συμπτώματα εμφανίζονται και χειροτερεύουν στο σπίτι ή σε χώρους με ζώα, τότε η πιθανότητα αλλεργίας είναι μεγάλη.
Μύθοι και αλήθειες
-
«Αν ξυρίσω το ζώο, δεν θα έχω αλλεργία» → Λάθος. Οι πρωτεΐνες δεν βρίσκονται μόνο στις τρίχες, αλλά και στο δέρμα και το σάλιο.
-
«Υπάρχουν υποαλλεργικές φυλές» → Δεν υπάρχουν 100% υποαλλεργικά ζώα· απλώς κάποιες φυλές παράγουν μικρότερες ποσότητες αλλεργιογόνων.
-
«Αν το ζώο ζει μόνο σε έναν χώρο του σπιτιού, δεν θα έχω πρόβλημα» → Τα αλλεργιογόνα μεταφέρονται εύκολα στον αέρα και κολλούν στα ρούχα και τα έπιπλα.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη
Η λύση δεν είναι πάντα ο αποχωρισμός. Υπάρχουν μέτρα που μειώνουν σημαντικά την έκθεση:
-
Συχνός καθαρισμός του σπιτιού με ηλεκτρική σκούπα με φίλτρο HEPA
-
Καλός αερισμός των χώρων
-
Πλύσιμο του ζώου (εκεί όπου είναι εφικτό) και τακτική περιποίηση
-
Αποφυγή επαφής του κατοικίδιου με το υπνοδωμάτιο
Παράλληλα, η ιατρική αντιμετώπιση περιλαμβάνει:
-
Αντιισταμινικά ή ρινικά σπρέι για έλεγχο των συμπτωμάτων
-
Ανοσοθεραπεία (εμβόλια αλλεργίας), που στοχεύει στο να «εκπαιδεύσει» το ανοσοποιητικό να μην αντιδρά στα αλλεργιογόνα του ζώου.
Εχθροί ή φίλοι, λοιπόν;
«Οι αλλεργίες μπορεί να μας δυσκολεύουν, αλλά δεν χρειάζεται να βάλουν τέλος στη σχέση μας με τα ζώα. Με σωστή ενημέρωση και επιστημονική καθοδήγηση, μπορούμε να συνεχίσουμε να μοιραζόμαστε τη ζωή και την αγάπη τους», καταλήγει η κ. Σολιδάκη.
Η εμφάνιση αλλεργίας σε ένα κατοικίδιο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι άνθρωπος και ζώο δεν μπορούν να συνεχίσουν να μοιράζονται το ίδιο σπίτι. Η αντιμετώπιση, ωστόσο, δεν είναι ίδια για όλους και εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, τον βαθμό έκθεσης στα αλλεργιογόνα και τη συνολική κατάσταση της υγείας του ατόμου. Επίμονα συμπτώματα από τη μύτη και τα μάτια, δερματικές αντιδράσεις και, ιδιαίτερα, βήχας, συριγμός ή δύσπνοια χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση και όχι αυτοδιάγνωση. Η σωστή διάγνωση από αλλεργιολόγο μπορεί να προσδιορίσει εάν πράγματι ευθύνεται το κατοικίδιο και να καθορίσει τα κατάλληλα μέτρα περιορισμού της έκθεσης και, όπου χρειάζεται, τη θεραπευτική αντιμετώπιση.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ