Η άνοιξη είναι για πολλούς συνώνυμη με την ανθοφορία και τις περισσότερες ώρες ηλιοφάνειας. Για αρκετούς, όμως, σηματοδοτεί και την έναρξη μιας περιόδου έντονης ταλαιπωρίας για τα μάτια. Κνησμός, δακρύρροια, ερυθρότητα και αίσθημα καύσου αποδίδονται συνήθως στις εποχικές αλλεργίες, χωρίς πάντοτε να αποτελούν τη μοναδική αιτία των ενοχλήσεων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η γύρη και άλλοι αλλεργιογόνοι παράγοντες της εποχής μπορούν να επιδεινώσουν προϋπάρχουσες οφθαλμικές παθήσεις, όπως η βλεφαρίτιδα, εντείνοντας τα συμπτώματα και επηρεάζοντας σημαντικά την καθημερινότητα των ασθενών. Πώς συνδέονται οι ανοιξιάτικες αλλεργίες με τη χρόνια φλεγμονή των βλεφάρων και τι μπορεί να βοηθήσει στην αποτελεσματική αντιμετώπισή της;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ενοχλήσεις αυτές σχετίζονται με αλλεργιογόνους παράγοντες, όπως η γύρη των φυτών και των δέντρων ή τα αυξημένα σπόρια μούχλας που ευνοούνται από την υγρασία της εποχής. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η εμφάνιση αλλεργικής επιπεφυκίτιδας, η οποία είτε εκδηλώνεται μεμονωμένα είτε συνοδεύεται από συμπτώματα όπως φτέρνισμα, καταρροή και ρινική συμφόρηση όταν συνυπάρχει αλλεργική ρινίτιδα.
Ωστόσο, οι ανοιξιάτικες αλλεργίες δεν επηρεάζουν μόνο τον επιπεφυκότα. Η γύρη και άλλοι ερεθιστικοί παράγοντες του περιβάλλοντος μπορούν επίσης να επιδεινώσουν τη βλεφαρίτιδα, μια συχνή οφθαλμική πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή των βλεφάρων.
«Η βλεφαρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονή του βλεφαρικού χείλους. Συνήθως ο ασθενής πάσχει από τη νόσο χρόνια πριν εκδηλώσει κάποια συμπτώματα. Πολλές φορές επηρεάζει παροδικά την όραση. Η φλεγμονή αυτή έχει ως αποτέλεσμα την απόφραξη των στομίων των μεϊβομιανών αδένων που βρίσκονται στα βλέφαρα και τη μείωση της λιπιδικής στιβάδας των δακρύων (που εκκρίνεται από αυτούς τους αδένες). Τα παραπάνω οδηγούν σε αστάθεια της δακρυϊκής στιβάδας, ξηροφθαλμία, λόγω αυξημένης εξάτμισης των δακρύων, φλεγμονή της οφθαλμικής επιφάνειας.
Πολλές φορές οι ασθενείς με βλεφαρίτιδα έχουν στα μάτια τους βλέννη και λευκωπές εκκρίσεις που μαζεύονται στην έσω γωνία του ματιού, συνήθως τις πρωινές ώρες. Μπορεί να επηρεαστεί παροδικά ακόμα και η όραση. Αναμφισβήτητα, μια ενδελεχής εξέταση από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο είναι σε θέση να χαρίσει τη σιγουριά μιας έγκυρης και αποτελεσματικής θεραπείας, χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος που μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τον ασθενή», αναφέρει ο Οφθαλμίατρος Χειρουργός κ. Ευάγγελος Λοκοβίτης MD, FEBOphth, ειδικός στη χειρουργική βλεφάρων, δακρυϊκής συσκευής και οφθαλμικού κόγχου, στο Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας & Μικροχειρουργικής Ophthalmica, στη Θεσσαλονίκη.
Ποια συμπτώματα προκαλεί η βλεφαρίτιδα;
Οι ασθενείς με βλεφαρίτιδα εμφανίζουν συχνά οίδημα στα βλέφαρα, αίσθημα καύσου, ερεθισμό και έντονο κνησμό. Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται κιτρινωπές κρούστες στη βάση των βλεφαρίδων ή κατά μήκος του βλεφαρικού χείλους.
Επιπλέον, πολλοί πάσχοντες αναφέρουν επίμονη αίσθηση ξένου σώματος στα μάτια, η οποία είναι συνήθως εντονότερη κατά τις πρωινές ώρες, αμέσως μετά το ξύπνημα.
Ο ρόλος του ακάρεος Demodex
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στο ακάρεο Demodex, το οποίο φαίνεται να εμπλέκεται σε μεγάλο αριθμό περιστατικών βλεφαρίτιδας.
Το Demodex είναι ένα μικροσκοπικό παράσιτο που ζει φυσιολογικά στο δέρμα πολλών θηλαστικών, κυρίως κοντά στους θύλακες των τριχών και στους σμηγματογόνους αδένες. Τρέφεται κυρίως με λιπώδεις εκκρίσεις, γεγονός που εξηγεί γιατί παρατηρείται συχνότερα σε άτομα με λιπαρό δέρμα.
Παράλληλα, το συγκεκριμένο ακάρεο έχει συσχετιστεί και με άλλες δερματολογικές παθήσεις, όπως η ροδόχρους ακμή και η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.
Πώς οι εποχικές αλλεργίες επιδεινώνουν τη βλεφαρίτιδα
Οι ανοιξιάτικες αλλεργίες μπορούν να ενισχύσουν τόσο τη βλεφαρίτιδα όσο και τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας.
«Η γύρη που κυκλοφορεί στον αέρα καταλήγει στην οφθαλμική επιφάνεια, που ήδη είναι καταπονημένη. Ακολουθεί αλλεργική αντίδραση που ενεργοποιεί διάφορους βιολογικούς μηχανισμούς, οι οποίοι επιφέρουν ένα δεύτερο κύμα φλεγμονής στα μάτια. Αποτέλεσμα είναι η εντονότερη αίσθηση ξένου σώματος, περισσότερη ερυθρότητα, μεγαλύτερη ευαισθησία στο φως, με πιο επιθετική αντανακλαστική δακρύρροια (παραγωγή δακρύων), η οποία όμως δεν ενυδατώνει σωστά τα μάτια, καθώς υπολείπεται ποιοτικά.
Οι περισσότεροι ασθενείς θα αναζητήσουν τεχνητά δάκρυα από το φαρμακείο, χωρίς πριν να επισκεφτούν οφθαλμίατρο, με συνέπεια να μην βρουν αποτελεσματική θεραπεία κι αυτό γιατί οι συγκεκριμένες οφθαλμικές καταστάσεις είναι πολυπαραγοντικές και αν δεν ανιχνευτούν τα πραγματικά αίτια, η τυχαία επιλογή ενός τεχνητού δακρύου είναι καταδικασμένη να αποτύχει», εξηγεί ο κ. Λοκοβίτης.
Αντιμετώπιση και θεραπευτικές επιλογές
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της βλεφαρίτιδας βασίζεται σε συνδυασμό θεραπευτικών παρεμβάσεων και καθημερινής φροντίδας των βλεφάρων.
Η ήπια υγιεινή των βλεφαρίδων και η εφαρμογή ζεστών επιθεμάτων τουλάχιστον δύο φορές ημερησίως μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση των συμπτωμάτων, καθώς βοηθούν στη ρευστοποίηση των λιπαρών εκκρίσεων που αποφράσσουν τους αδένες των βλεφάρων.
Ανάλογα με την περίπτωση, ο οφθαλμίατρος μπορεί να προτείνει:
• τοπικά αντιβιοτικά για τον έλεγχο της βακτηριακής επιβάρυνσης,
• εξειδικευμένα τεχνητά δάκρυα για την αντιμετώπιση της ξηροφθαλμίας,
• τοπικά στεροειδή σκευάσματα (κορτιζόνη) για τη μείωση της φλεγμονής.
Παράλληλα, όσοι υποφέρουν από εποχικές αλλεργίες θα πρέπει να ακολουθούν πιστά τη θεραπεία που έχει συστήσει ο αλλεργιολόγος τους, λαμβάνοντας αντιισταμινικά ή άλλα αντιαλλεργικά φάρμακα, ενώ συνιστάται να περιορίζουν όσο το δυνατόν περισσότερο την έκθεσή τους στη γύρη, ιδιαίτερα τις ημέρες με υψηλές συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα.
Η θεραπεία AB Max™ για την πρόσθια βλεφαρίτιδα
«Ειδικά οι πάσχοντες από πρόσθια βλεφαρίτιδα, μπορεί να βοηθηθούν σημαντικά με τη θεραπεία με το καινοτόμο σύστημα AB Max™, με το οποίο απομακρύνονται από τα άκρα των βλεφάρων τα βακτήρια και τα παράσιτα (όπως το ακάρεο Demodex) που προκαλούν την φλεγμονή. Το AB Max™ είναι ένα σύστημα σχολαστικού καθαρισμού των βλεφαρίδων, που βασίζεται στην περιστροφή ενός μικρο-σπόγγου, ο οποίος κινείται κατά μήκος του άνω άκρου των βλεφαρίδων, βοηθώντας σημαντικά στη βελτίωση της υγιεινής αλλά και της συνολικής υγείας κι εμφάνισης των βλεφάρων. Το AB Max™ είναι απολύτως φιλικό και ασφαλές για τα βλέφαρα των πασχόντων από βλεφαρίτιδα. Η θεραπεία είναι ανώδυνη, ενώ πρέπει να πραγματοποιείται κάθε 4 έως 6 μήνες», τονίζει ο κ. Λοκοβίτης.
Καθώς η έκθεση στη γύρη και σε άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες αυξάνεται τους ανοιξιάτικους μήνες, η σωστή φροντίδα των ματιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ιδιαίτερα για όσους πάσχουν από βλεφαρίτιδα ή ξηροφθαλμία. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη διάγνωση, η εξατομικευμένη θεραπεία και η αποφυγή της αυτοδιάγνωσης μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Όταν οι ενοχλήσεις επιμένουν ή επιδεινώνονται, η αξιολόγηση από οφθαλμίατρο αποτελεί το ασφαλέστερο βήμα για την αναγνώριση των πραγματικών αιτίων και την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ