Οι διακοπές σημαίνουν αλλαγή ρυθμού: διαφορετικές ώρες γευμάτων, περισσότερη κίνηση, κολύμπι, ζέστη, ταξίδια και συχνά ένα πρόγραμμα πολύ διαφορετικό από εκείνο της καθημερινότητας. Για τα άτομα που ζουν με σακχαρώδη διαβήτη, αυτή η αλλαγή δεν αποτελεί λόγο να στερηθούν το καλοκαίρι, απαιτεί όμως λίγο μεγαλύτερη προετοιμασία. Από τη σωστή μεταφορά και φύλαξη της ινσουλίνης και των αναλώσιμων μέχρι την πρόληψη της υπογλυκαιμίας, τη φροντίδα των ποδιών και την παρακολούθηση του σακχάρου, ορισμένες λεπτομέρειες μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές. Τι πρέπει, λοιπόν, να περιλαμβάνει η «βαλίτσα» ενός ανθρώπου με διαβήτη, ώστε οι διακοπές να παραμείνουν αυτό που πρέπει να είναι: ημέρες ξεκούρασης και όχι πηγή απρόοπτων;
Το καλοκαίρι είναι εδώ και όλοι ανυπομονούμε για λίγη ξεκούραση, χαλάρωση και όμορφες στιγμές κάτω από τον ήλιο. Οι διακοπές είναι ανάγκη και όλοι τις αξίζουμε, αρκεί να φροντίζουμε την υγεία μας ώστε να τις απολαύσουμε χωρίς απρόοπτα.
«Αν ζείτε με διαβήτη, δεν υπάρχει κανένας λόγος να στερηθείτε τις χαρές του καλοκαιριού. Με λίγη οργάνωση και κάποιες χρήσιμες συμβουλές, από τον κ. Ανδρέα Μελιδώνη Παθολόγος – Διαβητολόγος Συντ. Δ/ντη Διαβητολογικού Κέντρου Metropolitan Hospital – Πρόεδρο Ελληνικού Κολεγίου Μεταβολικών Νοσημάτων – Ε. ΚΟ. ΜΕ. Ν., οι διακοπές μπορούν να είναι όχι μόνο ασφαλείς, αλλά και απολαυστικές:
Χρήσιμες οδηγίες:
-
Αποφεύγετε τα βαριά και μεγάλα σε ποσότητα φαγητά το καλοκαίρι. Προτιμάτε τα μικρά και συχνά γεύματα. Επιμένετε σε πράσινες σαλάτες, εύπεπτα ψάρια του αφρού, ψητά και ξηρά φαγητά. Καταναλώνετε τα επιτρεπόμενα από το διαιτολόγιό σας φρούτα (μέχρι 3-4 μερίδες φρούτων ημερησίως) αλλά ξαναμελετήστε τις αντιστοιχίες φρούτων, προτού φύγετε για τις διακοπές σας.
-
Προσοχή, επίσης, ιδιαίτερα στο πρωινό των διακοπών το οποίο μπορεί να είναι άπαχο γάλα ή γιαούρτι με μαύρο ψωμί ή δημητριακά και φρούτα. Αντισταθείτε στον πειρασμό να τα δοκιμάσετε όλα από τον πρωινό μπουφέ του ξενοδοχείου.
-
Τα αναψυκτικά και κυρίως τα παγωμένα αποτελούν μια δροσερή απόλαυση τους μήνες του καλοκαιριού. Μπορείτε, χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς, να πίνετε οποιοδήποτε αναψυκτικό θέλετε με στέβια ή ασπαρτάμη. Όσον αφορά τους φυσικούς χυμούς, διαβάζετε στη συσκευασία την περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες. Μην ξεχνάτε ότι 10 με 15 gr υδατάνθρακες αντιστοιχούν με ένα ισοδύναμο φρούτου.
-
Η διασκέδαση των διακοπών πολλές φορές συνδυάζεται με κατανάλωση αλκοόλ. Μικρή κατανάλωση είναι επιτρεπτή. Η μεγάλη κατανάλωση είναι αφετηρία βραχυπρόθεσμων (κίνδυνος υπογλυκαιμίας) και μακροπρόθεσμων προβλημάτων (αύξηση βάρους). Μπορείτε να πίνετε ποτά που αντιστοιχούν σε 20–25 gr οινόπνευμα ημερησίως για άνδρες και 15 gr οινόπνευμα για γυναίκες σε 2 δόσεις κατανεμημένα. Προσοχή, λοιπόν, στα οινοπνευματώδη, ειδικά όσοι κάνετε ινσουλίνη και αν μάλιστα η λήψη οινοπνευματωδών συνοδεύεται από έντονη άσκηση όπως είναι ο χορός, μην ξεχνάτε να τρώτε ενδιάμεσα ένα μικρό γεύμα υδατανθράκων (τόστ, χυμό, φρούτο ή κράκερς) για να αποφύγετε τις υπογλυκαιμίες. Και βέβαια μην οδηγείτε όταν έχετε πιει!
-
Μην ξεχνάτε το δεκατιανό σας προτού κολυμπήστε. Ένα φρούτο ή ένα μικρό σάντουιτς σας προστατεύει από ανεπιθύμητες υπογλυκαιμίες.
-
Να αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο για μεγάλη διάρκεια. Ιδίως αν κάνετε ινσουλίνη, γιατί επιτυγχάνεται γρηγορότερη απορρόφηση της ινσουλίνης και έτσι μπορεί να συμβούν ξαφνικές, ανεξήγητες υπογλυκαιμίες. Καλό είναι για το λόγο αυτό να φοράτε καπέλο. Ίσως καλύτερα να προγραμματίζετε το κολύμπι σας μέχρι τις 11π.μ. και μετά τις 4μ.μ. το απόγευμα. Και στο κολύμπι σας, εάν φοράτε αισθητήρες συνεχούς καταγραφής σακχάρου, αποφύγετε τις καταδύσεις για να μην δημιουργηθεί πρόβλημα λειτουργίας στον αισθητήρα.
-
Αποφεύγετε να βάλετε τα πόδια σας μέσα στην καυτή άμμο. Μην περπατάτε χωρίς σανδάλια στην ακρογιαλιά, πάρτε μαζί σας τουλάχιστον δυο ζευγάρια άνετα παπούτσια περιπάτου και αρκετά ζευγάρια κάλτσες για να αλλάζετε. Μην κυκλοφορείτε με γυμνά πόδια σε αμμουδιές και άγνωστες ακρογιαλιές.
-
Περπατάτε όσο το δυνατόν περισσότερο. Αν ταξιδεύετε με λεωφορείο ή με το αυτοκίνητό σας, κάνετε μικρούς περιπάτους κατά τη διάρκεια των στάσεων. Έχετε μαζί σας κάτι πρόχειρο για φαγητό στην περίπτωση που τα γεύματα καθυστερήσουν. Αν ταξιδεύετε με αεροπλάνο, ειδοποιήστε εγκαίρως –κατά το κλείσιμο του εισιτηρίου– την αεροπορική εταιρεία, εάν επιθυμείτε να σας σερβίρουν κάποιο ειδικό γεύμα για άτομα με διαβήτη. Εάν δεν θέλετε να αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες, προνοήστε να έχετε πάρει κάτι μαζί σας. Ο ξηρός αέρας κατά τη διάρκεια της πτήσης είναι ένα μικρό πρόβλημα. Για τον λόγο αυτό πίνετε αρκετή ποσότητα υγρών, όσο βρίσκεστε μέσα στο αεροπλάνο. Ένα ποτήρι νερό τουλάχιστον για κάθε ώρα πτήσης.
-
Να μη ξεχάσετε όταν φθάσετε στον τόπο του προορισμού σας, να φυλάξετε τις σύριγγες και την ινσουλίνη που δεν θα χρησιμοποιήσετε άμεσα, καθώς και την ένεση γλυκαγόνου στο ψυγείο. Η ινσουλίνη διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου για χρονική περίοδο 6 εβδομάδων χωρίς να υποστεί αλλοιώσεις. Οι ταινίες σακχάρου διατηρούνται σε θερμοκρασία 18ο έως 30ο C.
-
Οργανώστε σωστά τη βαλίτσα και το ταξίδι σας
-
Ενημερωθείτε για την ύπαρξη νοσοκομείου ή Κέντρου Υγείας, κοντά στον τόπο διαμονής σας. Χρήσιμο είναι να έχετε μαζί σας το τηλέφωνο του γιατρού σας. Μην ξεχάσετε το ημερολόγιο αυτοελέγχου για να μπορείτε να διατηρείτε και στις διακοπές σας την επαφή με τον έλεγχο του διαβήτη σας.
-
Φροντίστε και οργανώστε τη προσωπική σας λίστα ταξιδιού πριν αναχωρήσετε. Προμηθευθείτε με τις απαραίτητες ταινίες για την μέτρηση σακχάρου από αίμα ή τα ούρα, για όσο καιρό υπολογίζετε να απουσιάσετε. Αν μετράτε το σάκχαρο στο αίμα, μην ξεχάσετε τη συσκευή μέτρησης σακχάρου αίματος. Θα είναι ένας καλός σύντροφος και μια συσκευή προστασίας και ασφάλειας στις διακοπές σας.
Και αν βεβαίως είστε εξοικειωμένοι με τις νέες τεχνολογίες και χρησιμοποιείτε συσκευές συνεχούς καταγραφής του σακχάρου, μην ξεχάσετε τον αισθητήρα και την συσκευή εφαρμογής του αισθητήρα προκειμένου με τον πλέον σύγχρονο και ασφαλή τρόπο να παρακολουθείτε συνεχώς το σάκχαρο σας
-
Εφοδιαστείτε με τις απαραίτητες σύριγγες, βελόνες ινσουλίνης ή πένες. Την ένεση γλυκαγόνου. Τα αντιδιαβητικά σας δισκία, εάν κάνετε αγωγή με δισκία. Επίσης τα φάρμακα που αφορούν τυχόν επιπλοκές του διαβήτη.
«Και εννοείται, βέβαια, ότι δεν ξεχνάμε την τήρηση κάποιων βασικών, γνωστών προληπτικών μέτρων σε χώρους με πολυκοσμία για να εξαλειφθεί ο οποιοσδήποτε κίνδυνος μόλυνσης από τους επικίνδυνους ιούς (από κορωνοϊό μέχρι RSV). Και βέβαια, με θετική σκέψη και διάθεση, απολαμβάνουμε με ασφάλεια όλες τις ευχάριστες στιγμές που άφθονες μας χαρίζει το καλοκαίρι. Για να απολαύσουμε τις διακοπές μας εφαρμόζουμε τα προληπτικά μέτρα και προλαμβάνουμε τις ανεπιθύμητες συνέπειες που θα μας στερήσουν την χαρά που προσφέρουν», καταλήγει ο κ. Μελιδώνης.
Ο σακχαρώδης διαβήτης δεν αποτελεί εμπόδιο για ένα ταξίδι ή για την απόλαυση των καλοκαιρινών διακοπών. Η αλλαγή της καθημερινής ρουτίνας, όμως, καθιστά την καλή προετοιμασία ακόμη σημαντικότερη. Η επάρκεια φαρμάκων και αναλώσιμων, η τακτική παρακολούθηση του σακχάρου, η προσοχή στη διατροφή και στην κατανάλωση αλκοόλ, η προστασία από τη ζέστη και η πρόληψη της υπογλυκαιμίας μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στον περιορισμό των απρόοπτων. Ιδιαίτερα όσοι λαμβάνουν ινσουλίνη ή άλλη αγωγή που ενδέχεται να προκαλέσει υπογλυκαιμία είναι σημαντικό να γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδράσουν σε ένα τέτοιο επεισόδιο και να έχουν μαζί τους ό,τι χρειάζονται για την άμεση αντιμετώπισή του. Σε περίπτωση αμφιβολίας σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή, τη διατροφή ή την προσαρμογή της διαχείρισης του διαβήτη στις συνθήκες του ταξιδιού, η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό πριν από την αναχώρηση αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή.