Η εορταστική περίοδος στην Ελλάδα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με πλούσια τραπέζια, γλυκά, οικογενειακές συναθροίσεις και αυξημένους διατροφικούς πειρασμούς. Για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, οι ημέρες αυτές συχνά συνοδεύονται από προβληματισμό και άγχος σχετικά με το τι μπορούν να καταναλώσουν, χωρίς να διαταραχθούν οι τιμές του σακχάρου τους.
Χρήσιμες και πρακτικές διατροφικές οδηγίες για τις γιορτές παραθέτουν ο Ανδρέας Μελιδώνης, Διευθυντής Παθολόγος – Διαβητολόγος, ο Κάρολος Παπαλαζάρου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, και η Ευτυχία Τσιάμη, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος του Metropolitan Hospital.
1. Μικρά και τακτικά γεύματα
Η πρακτική της αποχής από το φαγητό κατά τη διάρκεια της ημέρας με σκοπό ένα «πλούσιο» βραδινό γεύμα δεν ενδείκνυται. Ένα από τα συχνότερα λάθη που παρατηρούνται στην καθημερινή κλινική πράξη είναι η παράλειψη γευμάτων, η οποία οδηγεί σε υπερκατανάλωση τροφής το βράδυ και σε έντονη μεταγευματική υπεργλυκαιμία.
Για τον λόγο αυτό, συνιστάται η διατήρηση ενός σταθερού διατροφικού προγράμματος με τρία κύρια γεύματα και δύο μικρά ενδιάμεσα σνακ.
2. Μέτρο στις παραδοσιακές ελληνικές λιχουδιές
Οι γιορτές συνοδεύονται από μελομακάρονα, κουραμπιέδες, δίπλες, βασιλόπιτα και πλούσια φαγητά με λάδι και σάλτσες. Δεν απαιτείται αποχή, αλλά σωστή διαχείριση. Σε περίπτωση που επιλέξετε γλυκό:
-
προτιμήστε ένα μικρό μελομακάρονο ή ένα μικρό κομμάτι βασιλόπιτας,
-
συνδυάστε το με ήπια αερόβια δραστηριότητα, όπως έναν περίπατο 10–15 λεπτών, για καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου,
-
αποφύγετε την κατανάλωση γλυκών μαζί με μεγάλο γεύμα· προτιμήστε τα ως ενδιάμεσο σνακ.
3. Η σωστή σύνθεση του πιάτου
Ο τρόπος που «γεμίζει» το πιάτο παίζει καθοριστικό ρόλο στη γλυκαιμική ρύθμιση:
-
μισό πιάτο με σαλάτα ή λαχανικά,
-
το ¼ του πιάτου με άπαχη πρωτεΐνη (γαλοπούλα, κοτόπουλο, ψάρι),
-
το υπόλοιπο ¼ με υδατάνθρακες (πατάτα, ζυμαρικά) σε ελεγχόμενη ποσότητα.
Με αυτή τη σύνθεση περιορίζεται το γλυκαιμικό φορτίο, χωρίς να στερείται η γευστική απόλαυση.
4. Αλκοόλ με προσοχή και πάντα μαζί με φαγητό
Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ τις γιορτές μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία, ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται χωρίς τροφή. Για τον λόγο αυτό, συστήνεται μέτρο και αποφυγή κατανάλωσης με άδειο στομάχι.
Ενδεικτικά:
-
έως 1 ποτήρι κρασί για τις γυναίκες,
-
1–2 ποτήρια για τους άνδρες, πάντα σύμφωνα με τις εξατομικευμένες ιατρικές οδηγίες.
5. Κατανάλωση μη θερμιδογόνων γλυκαντικών
Στα γλυκά που παρασκευάζονται στο σπίτι, μπορούν να χρησιμοποιηθούν:
-
στέβια (κατά προτίμηση),
-
σουκραλόζη,
-
ασπαρτάμη,
-
σακχαρίνη,
-
ακεσουλφάμη Κ.
Οι επιλογές αυτές μειώνουν τον γλυκαιμικό αντίκτυπο, χωρίς να αλλοιώνουν σημαντικά τη γεύση.
6. Κίνηση μετά το γεύμα
Ένας σύντομος περίπατος διάρκειας περίπου 15 λεπτών μετά το γιορτινό γεύμα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση των μεταγευματικών αυξήσεων του σακχάρου.
7. Τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής
Κατά την εορταστική περίοδο συχνά μεταβάλλονται το ωράριο ύπνου, τα γεύματα και η καθημερινή δραστηριότητα. Αυτό, ωστόσο, δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε παραμέληση:
-
των μετρήσεων της γλυκόζης,
-
της σωστής χορήγησης ινσουλίνης, όπου απαιτείται, και της αντιστοίχισης των δόσεων με τα γεύματα, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού,
-
της αντιδιαβητικής αγωγής.
8. Απόλαυση χωρίς ενοχές
Ακόμη κι αν υπάρξει μια ημέρα παρεκτροπής από το διατροφικό πλάνο και επηρεαστούν οι τιμές του σακχάρου, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Την επόμενη ημέρα, η επιστροφή σε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής αρκεί. Δεν υφίσταται «τέλεια διατροφή», αλλά σωστή και συνεπής διατροφική διαχείριση, που μπορεί να οδηγήσει σε άριστα αποτελέσματα.
«Έτσι, οι ημέρες των γιορτών αντί να είναι ημέρες στέρησης ή ημέρες απειθαρχίας και κακής διατροφικής συμπεριφοράς, μπορούν και πρέπει να γίνουν ημέρες ορθής απόλαυσης των διαφόρων εδεσμάτων, όταν όλοι μας προσέξουμε τα όρια και τα διατροφικά μας πλαίσια και αποφύγουμε τις επικίνδυνες γευστικές προκλήσεις», καταλήγουν οι ειδικοί.
Το Διαβητολογικό Κέντρο και το Διαιτολογικό Ιατρείο του Metropolitan Hospital προσφέρουν εξειδικευμένη καθοδήγηση και υποστήριξη από έμπειρους από εξειδικευμένους γιατρούς, νοσηλευτικό προσωπικό και επαγγελματίες υγείας, με στόχο την ασφαλή και ολοκληρωμένη φροντίδα ασθενών με διαβήτη.
Σε κάθε περίπτωση, η εορταστική περίοδος δεν χρειάζεται να αποτελεί πηγή άγχους για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. Με σωστή ενημέρωση, μέτρο και συνέπεια στις βασικές αρχές της διατροφικής και θεραπευτικής αγωγής, οι γιορτές μπορούν να συνδυαστούν με ασφάλεια και ποιότητα ζωής, χωρίς στερήσεις αλλά και χωρίς ρίσκο για την υγεία.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ