Οι εμβοές αποτελούν μία σύνθετη και ιδιαίτερα συχνή ακουστική διαταραχή, η οποία περιγράφεται από τους ασθενείς ως ήχοι που εμφανίζονται χωρίς εξωτερικό ακουστικό ερέθισμα. Συνήθως χαρακτηρίζονται ως βουητά, κουδουνίσματα, τζιτζίκια, σφυρίγματα ή ακόμα και ως παλμοί που μοιάζουν με τον καρδιακό ρυθμό.
Σύμφωνα με μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο μηνιαίο ιατρικό περιοδικό JAMA Neurology (2022), το 14,4% των ενηλίκων έχει εμφανίσει εμβοές κάποια στιγμή στη ζωή του. Η εμφάνισή τους δεν επηρεάζεται από το φύλο, αλλά συσχετίζεται σημαντικά με την αύξηση της ηλικίας.
Ο κ. Χάρης Καλεντάκης, Ιατρός ΩΡΛ MSc στο Σισμανόγλειο Νοσοκομείο, σημειώνει τη σημασία της λεπτομερούς αξιολόγησης των συμπτωμάτων:
«Είναι κρίσιμο να καταγράφεται ο χρόνος εμφάνισης, η συχνότητα και η ένταση των εμβοών, καθώς και η πιθανή συνύπαρξη άλλων συμπτωμάτων, όπως κεφαλαλγία, χρόνιος πόνος, αϋπνία ή καταθλιπτική διάθεση.»
Παρόλο που κατά το παρελθόν θεωρούνταν ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, σήμερα αυτός ο μύθος έχει ανατραπεί. Ο κ. Καλεντάκης επισημαίνει:
«Η αποδοχή της κατάστασης ως μονόδρομος δεν αποτελεί πλέον σύσταση. Αντιθέτως, υπάρχουν τεκμηριωμένες θεραπευτικές λύσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.»
Μία πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου του Regensburg (2023) τεκμηρίωσε επιστημονικά το εύρος των διαθέσιμων παρεμβάσεων. Οι επιλογές περιλαμβάνουν:
-
Φαρμακευτικά σκευάσματα όπως αντικαταθλιπτικά, βενζοδιαζεπίνες και μυοχαλαρωτικά,
-
Καθώς και συνδυασμούς φυσικών συστατικών όπως ginkgo biloba, μαγνήσιο, βιταμίνη B12, ψευδάργυρος και μελατονίνη, που φαίνεται να προσφέρουν ανακούφιση χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες.
Ένα τέτοιο φυτικό σκεύασμα, το ΜΕΜΟΤΙΝ, έχει πλέον κυκλοφορήσει και στην Ελλάδα, σχεδιασμένο για να βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ατόμων με εμβοές. Περιέχει πέντε φυσικά συστατικά με νευροπροστατευτική δράση, τα οποία συμβάλλουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, ενώ παράλληλα η παρουσία μελατονίνης βοηθά στη ρύθμιση του ύπνου, ενισχύοντας τη συνολική ευεξία του ασθενούς.
Η ΩΡΛ Κλινική του Σισμανογλείου Νοσοκομείου παρουσίασε στο Πανελλήνιο Συνέδριο Ωτολογίας στη Θεσσαλονίκη την πρώτη ελληνική προοπτική μελέτη που εστίασε σε ασθενείς με συνύπαρξη εμβοών και κεφαλαλγίας. Στους συμμετέχοντες χορηγήθηκε το παραπάνω σκεύασμα (Ginkgo biloba, Ψευδάργυρος, Μαγνήσιο, Μελατονίνη & B12), με στόχο την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του μέσω των ερωτηματολογίων THI και HIT-6. Τα αποτελέσματα υπήρξαν ενθαρρυντικά, καθώς καταγράφηκε βελτίωση της ποιότητας ζωής, ειδικά σε ένα πεδίο με περιορισμένη ερευνητική τεκμηρίωση για τη συννοσηρότητα των δύο αυτών καταστάσεων.
Εκτός από τις φαρμακευτικές λύσεις, υπάρχουν και μη φαρμακευτικές θεραπείες που μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στη διαχείριση των εμβοών, όπως:
-
Ακουστικά βαρηκοΐας με δυνατότητα ηχοκάλυψης
-
Συσκευές παραγωγής ήχου (sound generators)
-
Θεραπεία επανεκπαίδευσης για τις εμβοές (TRT)
-
Διακρανική μαγνητική διέγερση με επαναλαμβανόμενες χαμηλές συχνότητες
-
Ηλεκτρική διέγερση του ακουστικού φλοιού
-
Ατομική ή ομαδική γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT)
Όλες οι παραπάνω μέθοδοι αποσκοπούν στη βελτίωση της καθημερινότητας του ασθενούς, προσαρμοσμένες πάντα στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ατόμου.
Συμπερασματικά:
Οι εμβοές είναι μια πολύπλοκη και υπομελετημένη κλινική οντότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει έλλειψη θεραπευτικών λύσεων. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καλεντάκης, είναι σημαντικό ο θεράπων ιατρός να υιοθετεί έναν ενεργά υποστηρικτικό και αισιόδοξο ρόλο, προτείνοντας εξατομικευμένες παρεμβάσεις.
«Η αποθάρρυνση ή η προτροπή για παθητική αποδοχή δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Ακόμα κι όταν δεν επηρεάζονται ζωτικές λειτουργίες, η επιβάρυνση της ποιότητας ζωής είναι αρκετή για να αναζητήσουμε κατάλληλη ανακούφιση», καταλήγει ο κ. Καλεντάκης.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ