Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει μία από τις συχνότερες και πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου παγκοσμίως, με την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση να αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την πρόγνωση της νόσου. Στο πλαίσιο αυτό, η ενημέρωση του κοινού και η ανάδειξη του ρόλου των επαγγελματιών υγείας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Τον κομβικό ρόλο του Πνευμονολόγου στη διαχείριση του καρκίνου του πνεύμονα, τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, καθώς και την ανάγκη διακοπής του καπνίσματος, ανέδειξε ημερίδα που διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου.
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου στην Κρήτη, σε συνεργασία με την Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ) και τον Δήμο Ηρακλείου, και τελούσε υπό την αιγίδα σημαντικών τοπικών φορέων και αρχών, μεταξύ των οποίων η Περιφέρεια Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, η 7η Υγειονομική Περιφέρεια, ο Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου και ο Σύλλογος Ασθενών με Νεοπλασματική Νόσο «ΕΥ ΖΩ με τον καρκίνο».
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Μεταξύ αυτών ήταν ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης πατήρ Κύριλλος, ο βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης Γεώργιος Μ. Κοντάκης, η Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης και Ογκολόγος Γεωργία Μηλάκη, ο Διοικητής της 7ης ΥΠΕ Νεκτάριος Παπαβασιλείου και η Αντιπρόεδρος του Συλλόγου «ΕΥ ΖΩ» Αντιγόνη Αγγελάκη. Χαιρετισμούς απέστειλαν οι βουλευτές Μάξιμος Σενετάκης και Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης.
Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας πραγματοποιήθηκαν και συμβολικές δράσεις ευαισθητοποίησης, όπως η φωταγώγηση του Δημαρχείου Ηρακλείου.
Ο ρόλος των νέων ενδοσκοπικών τεχνικών
Ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο της σύγχρονης πνευμονολογίας έκανε ο Πρόεδρος της ΕΠΕ και Καθηγητής Πνευμονολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Στέλιος Λουκίδης, τονίζοντας ότι οι νέες ενδοσκοπικές τεχνικές επιτρέπουν ακριβέστερη σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα και πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Όπως επισήμανε, η ανάγκη για πρώιμη διάγνωση είναι επιτακτική, δεδομένου ότι περίπου το 80% των ασθενών δεν διαγιγνώσκεται σε αρχικό στάδιο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου συμβάλλουν τόσο στη βελτίωση της επιβίωσης, όσο και στη μείωση του κόστους για το σύστημα υγείας. Ο κ. Λουκίδης υπογράμμισε την ανάγκη εφαρμογής μιας πιλοτικής στρατηγικής με γεωγραφική κατανομή, που θα συνδυάζει τον προσυμπτωματικό έλεγχο με την πρωτογενή πρόληψη.
Οι δύο βασικοί πυλώνες της πρόληψης
Στην πρόληψη ως μέσο σωτηρίας ζωών αναφέρθηκε η Σοφία Σχίζα, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Διευθύντρια της Πνευμονολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ. Όπως εξήγησε, η πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:
την πρωτογενή πρόληψη, που περιλαμβάνει τη διακοπή του καπνίσματος, τον περιορισμό της έκθεσης σε επαγγελματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους και τη σωστή διατροφή, και τη δευτερογενή πρόληψη, με προσυμπτωματικό έλεγχο και αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης (LDCT) σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως οι καπνιστές άνω των 50 ετών.
Η πρόληψη, όπως τόνισε, οδηγεί σε μείωση της θνητότητας, σε διάγνωση της νόσου σε πρώιμο στάδιο και σε περισσότερες θεραπευτικές επιλογές, ακόμη και ίαση, με σημαντικά οφέλη για την ποιότητα ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη συνεργασία νοσοκομείων, ιδιωτών ιατρών, πανεπιστημιακών δομών και συλλόγων ασθενών σε όλα τα στάδια της διαγνωστικής και θεραπευτικής πορείας.
Η σημασία της σύγχρονης ιατρικής προσέγγισης
Τη φράση «η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές» ανέδειξε ο Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος–Φυματιολόγος και Ταμίας της ΕΠΕ, επισημαίνοντας ότι η σωστή ενημέρωση τόσο του κοινού όσο και των επαγγελματιών υγείας είναι καθοριστική για την επιτυχία των προγραμμάτων πρόληψης.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στη σημασία του προληπτικού ελέγχου με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης, στον εντοπισμό των ομάδων υψηλού κινδύνου και στη συστηματική παρακολούθηση, που μπορεί να οδηγήσει σε διάγνωση της νόσου σε αρχικά, θεραπεύσιμα στάδια. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον μονήρη πνευμονικό όζο, ένα συχνό ακτινολογικό εύρημα που απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση, ώστε να αποφεύγονται άσκοπες επεμβάσεις ή καθυστερήσεις στη διάγνωση.
Κάπνισμα και περιβαλλοντικοί παράγοντες
Στον ρόλο του καπνίσματος ως κυριότερου παράγοντα κινδύνου στάθηκε ο Δημήτρης Μαυρουδής, Καθηγητής Παθολογικής Ογκολογίας και Διευθυντής της Ογκολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου. Όπως υπογράμμισε, η αποφυγή του ενεργητικού και παθητικού καπνίσματος μειώνει δραστικά την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ατμοσφαιρική ρύπανση ως έναν συχνά υποτιμημένο αλλά υπαρκτό παράγοντα κινδύνου, που μπορεί να επηρεάσει ακόμη και μη καπνιστές. Η μείωση των εκπομπών ρύπων, η χρήση καθαρών μορφών ενέργειας και η ενίσχυση του αστικού πρασίνου αποτελούν, όπως σημείωσε, βασικά μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας.
Σύμφωνα με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, ο προληπτικός έλεγχος με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης, σε συνδυασμό με την έγκαιρη διάγνωση μέσω βρογχοσκόπησης ή βιοψίας και τις σύγχρονες καινοτόμες θεραπείες, έχει βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση της νόσου. Ωστόσο, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα ισχυρότερα «όπλα» στη μάχη κατά του καρκίνου του πνεύμονα.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ