Η γνωστή φράση «αν δεν πιεις το γάλα σου, δεν θα πας πουθενά» συνοδεύει γενιές παιδιών, αντανακλώντας την εδραιωμένη άποψη για τη σημασία του γάλακτος στο καθημερινό τους διαιτολόγιο. Παρόλα αυτά, για πολλούς γονείς, η καθημερινή προσπάθεια να πείσουν τα παιδιά τους να πιουν ένα ποτήρι γάλα πριν το σχολείο αποτελεί πρόκληση.
Το πρωινό παραμένει το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας, όχι μόνο ως πηγή ενέργειας για τη σωστή εκκίνηση της ημέρας, αλλά και ως κατάλληλη ευκαιρία για την πρόσληψη γαλακτοκομικών προϊόντων. Παρά τη σημασία του, ωστόσο, πολλά παιδιά δεν καταναλώνουν συστηματικά ένα επαρκές και ισορροπημένο πρωινό, γεγονός που επηρεάζει την πρόσληψη βασικών θρεπτικών συστατικών.
Σύμφωνα με τη κ. Αλεξάνδρα Κουμπίτσκι, Κλινικό Διαιτολόγο – Διατροφολόγο, M.Sc., ανησυχητική δεν είναι μόνο η αύξηση των ποσοστών παιδικής παχυσαρκίας, αλλά και η ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων από τα παιδιά. Επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι παιδικές δίαιτες παρουσιάζουν ελλείψεις σε κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο και βιταμίνες A, C, D, E και K, σύμφωνα με τις διατροφικές οδηγίες των ΗΠΑ για το 2010. Οι ελλείψεις αυτές σχετίζονται με τη χαμηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης και γαλακτοκομικών προϊόντων.
Τα γαλακτοκομικά, όπως το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί, αποτελούν βασικές πηγές ασβεστίου, καλίου, φωσφόρου, πρωτεΐνης και βιταμινών A και D – θρεπτικά συστατικά που είναι συχνά ελλειμματικά στη διατροφή των παιδιών. Για την κάλυψη των αναγκών, συστήνεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων με χαμηλά λιπαρά: δύο μερίδες ημερησίως για παιδιά 4–8 ετών και τρεις μερίδες για παιδιά 9 ετών και άνω.
Το πρωινό είναι το γεύμα όπου μπορεί να ενταχθεί τουλάχιστον μία από αυτές τις μερίδες. Μελέτες δείχνουν ότι η συστηματική κατανάλωση πρωινού σχετίζεται με καλύτερη πρόσληψη θρεπτικών ουσιών, βελτίωση της συνολικής διατροφικής συμπεριφοράς, χαμηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας και αυξημένες σχολικές επιδόσεις. Αντίθετα, τα παιδιά που παραλείπουν το πρωινό, δυσκολεύονται να αναπληρώσουν τις ελλείψεις των θρεπτικών συστατικών στα υπόλοιπα γεύματα της ημέρας.
Ένα ισορροπημένο πρωινό θα πρέπει να καλύπτει περίπου το 25% της Συνιστώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης (ΣΗΠ) για ενέργεια, πρωτεΐνη, ασβέστιο, σίδηρο και βιταμίνες A και C.
Ενδεικτικές προτάσεις για υγιεινό πρωινό:
-
1 φλιτζάνι γάλα ή 1 γιαούρτι με δημητριακά χωρίς ζάχαρη και 1 φρούτο
-
1 τοστ με ψωμί ολικής άλεσης, μαργαρίνη, τυρί, γαλοπούλα και 1 φυσικός χυμός
-
1-2 φέτες ψωμί ολικής άλεσης με μαργαρίνη και μέλι, συνοδευόμενες από 1 φλιτζάνι γάλα και 1 φρούτο
-
1 φλιτζάνι γάλα, 1 κουλούρι Θεσσαλονίκης και 1 φρούτο
Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται αν επιτρέπονται γαλακτοκομικά προϊόντα με πρόσθετα σάκχαρα (π.χ. επιδόρπια γιαουρτιού, σοκολατούχο γάλα). Παρά την ανησυχία για την αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης σε σχέση με την παιδική παχυσαρκία, έρευνες στις ΗΠΑ έδειξαν ότι η κατάργηση του σοκολατούχου γάλακτος από τα σχολικά προγράμματα οδήγησε σε μείωση της συνολικής κατανάλωσης γάλακτος κατά 35%.
Η απώλεια των θρεπτικών συστατικών που προσέφερε το σοκολατούχο γάλα δεν καλύφθηκε εύκολα μέσω άλλων τροφών, ενώ η αντικατάστασή τους προϋπέθετε την κατανάλωση περισσότερων θερμίδων και λιπαρών. Όπως και το απλό γάλα, έτσι και το σοκολατούχο αποτελεί πηγή ασβεστίου, πρωτεΐνης, φωσφόρου, ριβοφλαβίνης, καλίου, νιασίνης και βιταμινών A, B12 και D.
Ωστόσο, είναι σημαντικό τα παιδιά να συνηθίσουν την κατανάλωση γαλακτοκομικών χωρίς πρόσθετη ζάχαρη. Οι γονείς, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γευστικές προτιμήσεις διαμορφώνονται από νωρίς, καλούνται να καλλιεργήσουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες, περιορίζοντας τη ζάχαρη και εντάσσοντάς την με φειδώ σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ