Ο μηχανισμός clawback επιβαρύνει το σύστημα υγείας και απειλεί τη δημοσιονομική σταθερότητα
Την επιτακτική ανάγκη για εκ βάθρων αναδιάρθρωση της φαρμακευτικής χρηματοδότησης στην Ελλάδα και την αντικατάσταση του μηχανισμού επιστροφών (clawback) με ένα βιώσιμο και προβλέψιμο σύστημα ανέδειξε ο Αντώνης Καρόκης, Διευθυντής Εξωτερικών Υποθέσεων της MSD Ελλάδος, κατά την ομιλία του στο 15ο Συνέδριο “The Future of Healthcare in Greece”, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 3 Ιουνίου στην Αθήνα.
Συμμετέχοντας στη συζήτηση με θέμα «Επανεξέταση της Χρηματοδότησης: Πιέσεις και Δρόμοι Καινοτομίας προς τη Βιωσιμότητα», υπό τον συντονισμό του Καθηγητή Νίκου Πολύζου, ο κ. Καρόκης παρουσίασε με σαφήνεια τις δομικές αδυναμίες του ισχύοντος μοντέλου, επισημαίνοντας:
«Ο μηχανισμός clawback δεν αποτελεί εργαλείο ελέγχου. Είναι ένας πληθωριστικός μηχανισμός που ενισχύει τις στρεβλώσεις του συστήματος, διαβρώνοντας τη λειτουργικότητά του και επηρεάζοντας αρνητικά ασθενείς, επιχειρήσεις και πλέον και την ίδια τη δημοσιονομική ισορροπία. Αντί να περιορίζει τη φαρμακευτική δαπάνη, τη διογκώνει».
Τριπλή αποτυχία με επιπτώσεις για όλους τους εμπλεκόμενους
Ο Αντώνης Καρόκης ανέλυσε τα αποτελέσματα του συστήματος clawback, το οποίο – όπως υποστήριξε – οδηγεί σε τριπλό αδιέξοδο:
-
Οι ασθενείς αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά ιδιωτικής συμμετοχής και περιορισμένη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες.
-
Οι φαρμακευτικές εταιρείες καλούνται να καταβάλουν υπέρμετρα ποσοστά επιστροφών, ανεξαρτήτως πωλήσεων ή θεραπευτικής αξίας των σκευασμάτων τους.
-
Το Ελληνικό Δημόσιο καλύπτει δημοσιονομικά κενά που το ίδιο προκαλεί, διοχετεύοντας εκ των υστέρων επιπλέον κονδύλια χωρίς σχεδιασμό, διαιωνίζοντας τις στρεβλώσεις της αγοράς.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Η Ελλάδα δαπανά παρόμοια ποσά με τις υπόλοιπες χώρες του Νότου της Ε.Ε. για τη δημόσια φαρμακευτική κάλυψη, αλλά το πράττει αποσπασματικά και χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό – ενισχύοντας τις παθογένειες αντί να τις διορθώνει».
Ο ίδιος εκτίμησε ότι μόνο για το 2025, η ελληνική κυβέρνηση θα χρειαστεί να διαθέσει επιπλέον 1,7 δισ. ευρώ, πέραν του ήδη προβλεπόμενου προϋπολογισμού των 2,7 δισ. ευρώ, προκειμένου να καλύψει τις υπερβάσεις. Μάλιστα, σε ορισμένα κανάλια διανομής, το ποσοστό επιστροφών αγγίζει – και ξεπερνά – το 70%.
Πρόταση για ένα νέο βιώσιμο πλαίσιο: το μοντέλο “Triple Win” 2025–2027
Για την αντιμετώπιση της υφιστάμενης κατάστασης, ο Διευθυντής Εξωτερικών Υποθέσεων της MSD Ελλάδος παρουσίασε ένα ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο σχέδιο τριετίας, με τίτλο “Triple Win”, για την περίοδο 2025–2027, το οποίο προβλέπει:
-
Μείωση της κρατικής δαπάνης κατά 1,7 δισ. ευρώ,
-
Μείωση της ιδιωτικής συμμετοχής των ασθενών κατά περίπου 2 δισ. ευρώ,
-
Μείωση του μέσου ποσοστού clawback στο 40%.
Όπως εξήγησε, το σχέδιο αυτό μπορεί να υλοποιηθεί μέσω τριμερούς συμφωνίας μεταξύ κυβέρνησης, φαρμακοβιομηχανίας και συλλόγων ασθενών, με:
-
Σταθερούς δημοσιονομικούς στόχους,
-
Ανώτατα όρια επιστροφών,
-
Επενδύσεις στην πρόληψη και την ιατρική καινοτομία.
Βασικές προτεραιότητες για μια πιο αποτελεσματική πολιτική υγείας
Ο κ. Καρόκης τόνισε επίσης την ανάγκη για μια σειρά παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν τη διαφάνεια, τη λειτουργικότητα και την αποδοτικότητα του συστήματος, όπως:
-
Πλήρης ψηφιοποίηση του Συστήματος Υγείας,
-
Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (HTA) με αποτελεσματικά εργαλεία,
-
Βελτίωση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης τιμών,
-
Ενίσχυση των Κλινικών Μελετών,
-
Έλεγχος της συνταγογράφησης σε πραγματικό χρόνο.
Κάλεσμα για συλλογική δράση και ευθύνη
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Αντώνης Καρόκης δήλωσε με έμφαση:
«Είναι η ώρα να σχεδιάσουμε από κοινού μια φαρμακευτική πολιτική που θα ανταμείβει την αποτελεσματικότητα και θα διασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση. Η απουσία σχεδίου δεν είναι πλέον επιλογή – είναι κόστος. Και αυτό το κόστος δεν βαραίνει μόνο τον ασθενή ή τη βιομηχανία, αλλά πλέον και την ίδια την Πολιτεία».
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ