HMPV: Τι είναι, πώς μεταδίδεται – αποτελεί απειλή;

Η πρόσφατη αύξηση των κρουσμάτων του ανθρώπινου μεταπνευμονοϊού (HMPV) έχει επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση την αγωνία για ενδεχόμενες νέες υγειονομικές απειλές. Ειδικά μετά την εμφάνιση περιστατικών στη χώρα μας και εικόνες από υπερπλήρη νοσοκομεία στην Κίνα, με ασθενείς και ιατρικό προσωπικό να φορούν μάσκες, η ανησυχία μεγάλωσε, φέρνοντας μνήμες από τις πρώτες ημέρες της πανδημίας COVID-19.

Ποιος είναι τελικά αυτός ο ιός, πώς μεταδίδεται και πόσο ανησυχητικός είναι; Στα ερωτήματα απαντά ο κ. Τηλέμαχος Ζαΐμης, Επιμελητής Παθολόγος στο Metropolitan Hospital.

Τι είναι ο HMPV και πώς μεταδίδεται

«Ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός (HMPV) είναι αναπνευστικός ιός της οικογένειας Paramyxoviridae. Πρωτοεντοπίστηκε το 2001 στην Ολλανδία, αλλά θεωρείται ότι κυκλοφορεί στον πληθυσμό εδώ και τουλάχιστον 60 χρόνια. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν εκτεθεί σε αυτόν πριν την ηλικία των πέντε ετών», εξηγεί ο κ. Ζαΐμης.

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω σταγονιδίων και άμεσης επαφής με μολυσμένες επιφάνειες, προκαλώντας συνήθως ήπια αναπνευστικά συμπτώματα όπως βήχας, ρινική συμφόρηση και γενική καταβολή, παρόμοια με αυτά του κοινού κρυολογήματος.

«Παρά τη συχνότητά του, ο HMPV παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος στο ευρύ κοινό, κυρίως επειδή δεν υπάρχουν εύχρηστα και προσιτά διαγνωστικά εργαλεία, όπως τα rapid test. Συχνά συγχέεται με τον ιό της γρίπης ή τον RSV και η θεραπεία του εστιάζει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων», διευκρινίζει ο ειδικός.

Αύξηση των κρουσμάτων: Εποχική έξαρση ή αιτία ανησυχίας;

Ο κ. Ζαΐμης επισημαίνει ότι η αύξηση των περιστατικών HMPV είναι προβλέψιμη και ακολουθεί την εποχικότητα των περισσότερων αναπνευστικών ιών, με έξαρση τον χειμώνα και πτώση τους καλοκαιρινούς μήνες.

«Η τάση είναι κυκλική. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), η κυκλοφορία του HMPV κορυφώθηκε στην Ελλάδα στις αρχές Απριλίου 2024 και μειώθηκε αισθητά μέχρι τα τέλη Ιουνίου 2024».

Η έξαρση των κρουσμάτων στην Κίνα, σύμφωνα με τον ειδικό, πιθανόν συνδέεται με τη μακρά εφαρμογή της πολιτικής “Zero-COVID”. Κατά την πανδημία, οι πολίτες είχαν ελάχιστη ή καθόλου έκθεση σε κοινά παθογόνα, όπως ο HMPV, κάτι που οδήγησε σε χαμηλά επίπεδα φυσικής ανοσίας. Αυτό, σε συνδυασμό με την άρση των περιορισμών, συνέβαλε στη μεγαλύτερη ευπάθεια του πληθυσμού.

Ταυτόχρονα, οι σύγχρονες διαγνωστικές τεχνολογίες, όπως τα πολυπαραγοντικά διαγνωστικά panels τύπου film array, επιτρέπουν την ανίχνευση πολλαπλών ιών ταυτόχρονα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των καταγεγραμμένων κρουσμάτων, όχι απαραίτητα λόγω εξάπλωσης, αλλά λόγω βελτιωμένης ιχνηλάτησης.

HMPV και παγκόσμια απειλή: Τι λένε οι ειδικοί

Παρά την ευρεία κυκλοφορία του, ο HMPV δεν φαίνεται να έχει τα χαρακτηριστικά μιας πανδημικής απειλής, όπως διευκρινίζει ο κ. Ζαΐμης:

«Ο ιός δεν μεταλλάσσεται με την ταχύτητα του SARS-CoV-2 και οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ήδη έρθει σε επαφή με αυτόν σε νεαρή ηλικία, αναπτύσσοντας κάποια μορφή ανοσίας. Επιπλέον, ο συνδυασμός της παγκόσμιας επιτήρησης και των βελτιωμένων διαγνωστικών δυνατοτήτων καθιστά πιο ελεγχόμενη την εξάπλωσή του».

Οι διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός (Υγείας World Health Organization – WHO) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (European Centre for Disease Prevention and Control – ECDC), δεν θεωρούν τον HMPV πιθανή πηγή μελλοντικής πανδημίας, καθησυχάζοντας τις ανησυχίες του κοινού.

Επαγρύπνηση χωρίς πανικό

Ο HMPV, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν είναι ο «νέος κορωνοϊός», αλλά αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης των αναδυόμενων ιών και της διαρκούς ετοιμότητας των συστημάτων υγείας.

«Η εμπειρία της πανδημίας μάς δίδαξε ότι η επαγρύπνηση, η επιστημονική τεκμηρίωση και η πρόσβαση σε σύγχρονα διαγνωστικά εργαλεία είναι τα ισχυρότερα όπλα μας για την πρόληψη κρίσεων», καταλήγει ο κ. Ζαΐμης.

Σε κάθε περίπτωση, η παρακολούθηση των αναδυόμενων ιών, όπως ο HMPV, παραμένει βασική προτεραιότητα για τις υγειονομικές αρχές διεθνώς. Με την πρόοδο των διαγνωστικών μεθόδων και την εμπειρία που αποκτήθηκε τα τελευταία χρόνια, τα συστήματα υγείας είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένα να ανταποκριθούν σε παρόμοιες προκλήσεις, με γνώμονα τη δημόσια ασφάλεια και την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών.

Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ