Συμβουλές για πρόληψη μυκήτων σε πόδια και νύχια το καλοκαίρι

Η διατήρηση της υγείας του δέρματος και των νυχιών των ποδιών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αποτελεί πρόκληση. Οι υψηλές θερμοκρασίες μάς ωθούν στη χρήση ανοιχτών υποδημάτων, όπως πέδιλα και σαγιονάρες, ενώ πολλοί επιλέγουν να περπατούν ξυπόλητοι σε κοινόχρηστους χώρους. Αυτό, όμως, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επαφής με μικροοργανισμούς που ευδοκιμούν σε θερμά και υγρά περιβάλλοντα – ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μυκήτων.

Όπως εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος Δρ Χρήστος Στάμου, «σχεδόν το 70% του πληθυσμού θα εμφανίσει κάποια στιγμή μυκητίαση στα δάχτυλα ή τα νύχια των ποδιών, σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα. Το καλοκαίρι, οι μυκητιάσεις παρουσιάζουν αυξητική τάση, καθώς οι μύκητες αναπτύσσονται σε θερμά και υγρά περιβάλλοντα. Πρόκειται για λοιμώξεις επίμονες, με τάση υποτροπής, και η έγκαιρη διάγνωση παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της θεραπείας. Γι’ αυτό η πρόληψη είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο».

Οι υψηλές θερμοκρασίες, η έντονη εφίδρωση και η υγρασία επιδεινώνουν προϋπάρχουσες βακτηριακές ή μυκητιασικές λοιμώξεις, όπως το πόδι του αθλητή. Επιπλέον, άτομα με δερματικές παθήσεις όπως η ψωρίαση, που αλλοιώνουν τον δερματικό φραγμό, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ποιοι είναι οι πιο συχνοί τύποι μυκητίασης;

Το πόδι του αθλητή είναι η συχνότερη μορφή μυκητιασικής λοίμωξης των ποδιών και δεν αφορά μόνο τους αθλητές. Προκαλείται από δερματόφυτα, είδη Candida ή Gram-αρνητικά βακτήρια, που επιβιώνουν για μήνες σε υγρά περιβάλλοντα όπως πισίνες, αποδυτήρια, παραλίες ή πετσέτες. Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν ερυθρότητα, απολέπιση, φαγούρα ανάμεσα στα δάχτυλα, αίσθημα καύσου και δυσάρεστη οσμή.

Οι μύκητες επίσης προσβάλλουν συχνά τα νύχια (ονυχομυκητίαση), προκαλώντας αποχρωματισμό, πάχυνση, παραμόρφωση και ευθραυστότητα. Επειδή “κρύβονται” κάτω από την ονυχιαία πλάκα, η θεραπεία τους είναι πιο δύσκολη και χρονοβόρα.

Η υψηλή υγρασία, η χρήση ακατάλληλων υποδημάτων, η κακή υγιεινή, αλλά και παθολογικοί παράγοντες όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η κακή κυκλοφορία ή το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, αυξάνουν την ευαλωτότητα του οργανισμού.

11+1 Συμβουλές πρόληψης

1. Πλένετε καθημερινά τα πόδια με νερό και σαπούνι, μία φορά ή περισσότερες αν ιδρώνετε, και στεγνώνετε καλά το δέρμα, ειδικά ανάμεσα στα δάχτυλα.

2. Μην φοράτε κάθε μέρα τα ίδια παπούτσια, γιατί δεν προλαβαίνουν να στεγνώσουν τελείως.  Εναλλακτικά, στεγνώνετε τα παπούτσια και τις σαγιονάρες, τοποθετώντας σε ευάερο και ευήλιο μέρος. 

3. Επιλέγετε υποδήματα που ο αέρας μπορεί να διέρχεται μεταξύ των δακτύλων, ή αρκετά φαρδιά ώστε να αποτρέπεται η συσσώρευση υγρασίας ανάμεσα σε αυτά.

4. Διαλέγετε παπούτσια και σαγιονάρες από δέρμα. Οι σαγιονάρες να μην αγκαλιάζουν τα πλαϊνά των πελμάτων.

5. Όσοι φορούν αθλητικά παπούτσια να προτιμούν εκείνα που έχουν τεχνολογίες που επιτρέπουν τον αέρα να εισέρχεται σε αυτά για να μειώνεται η θερμοκρασία και η υγρασία στο εσωτερικό τους, και να αλλάζουν καθημερινά κάλτσες, οι οποίες θα πρέπει να είναι βαμβακερές.

6. Χρησιμοποιείτε αντιιδρωτικό, εάν τα πόδια σας ιδρώνουν πολύ.

7. Μην πλένετε τα ρούχα σας στο πλυντήριο μαζί με κάλτσες και σεντόνια μολυσμένου ατόμου (εκτός εάν η θερμοκρασία του νερού είναι πολύ υψηλή).

8. Μην μοιράζεστε ρούχα, πετσέτες, παπούτσια και εργαλεία περιποίησης νυχιών με πάσχοντες.

9. Μην περπατάτε ξυπόλητοι πουθενά.

10. Μην κόβετε τα νύχια πολύ κοντά και φροντίστε να μην υπάρχουν αιχμές που τραυματίζουν το δέρμα.

11. Ελέγχετε τα πόδια σας καθημερινά για τυχόν αλλαγές στο δέρμα και στα νύχια.

12. Αναζητήστε τρόπους για να βελτιώσετε το ανοσοποιητικό σας σύστημα, προκειμένου να ενισχύσετε την ικανότητα του σώματός σας να καταπολεμά τις λοιμώξεις.

Πώς αντιμετωπίζονται οι μυκητιάσεις;

Όταν υπάρχει υποψία μυκητιασικής λοίμωξης, είναι απαραίτητη η άμεση αξιολόγηση από δερματολόγο, για σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη αγωγή.

Σε ήπιες περιπτώσεις, εφαρμόζονται τοπικές θεραπείες όπως αντιμυκητιασικές κρέμες ή ειδικά βερνίκια, τα οποία για να διεισδύσουν αποτελεσματικά απαιτούν συχνά λίμασμα της ονυχιαίας επιφάνειας.

Σε σοβαρότερες ή υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, η συστηματική (από του στόματος) αγωγή είναι απαραίτητη, καθώς βοηθά στην εξάλειψη του μύκητα και την αποκατάσταση του υγιούς νυχιού. Η διάρκεια μπορεί να φτάσει και τους 12 μήνες.

Για τα ανθεκτικά περιστατικά, προτείνεται συνδυασμός από του στόματος και τοπικής θεραπείας, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα.

Σύμφωνα με τον Δρ Στάμου, η νεότερη και πιο καινοτόμος μέθοδος είναι η θεραπεία με λέιζερ, η οποία στοχεύει απευθείας κάτω από το νύχι, εξοντώνοντας τον μύκητα ανώδυνα και με ασφάλεια. Η μέθοδος αυτή δεν απαιτεί φαρμακευτική αγωγή και είναι κατάλληλη ακόμη και για εγκύους.

Η ενημέρωση και η προληπτική φροντίδα αποτελούν βασικούς άξονες για τη διατήρηση της υγείας του δέρματος και των νυχιών. Η έγκαιρη διάγνωση από ειδικό είναι καθοριστική για την επιτυχή θεραπεία.

Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ