Ο Αύγουστος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως μήνας αφιερωμένος στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από τη λειτουργία και τη σημασία του πυελικού εδάφους — μιας λιγότερο γνωστής αλλά εξαιρετικά σημαντικής ανατομικής περιοχής που υποστηρίζει τα αναπαραγωγικά όργανα, την ουροδόχο κύστη και το ορθό. Όταν το πυελικό έδαφος παρουσιάζει δυσλειτουργία, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως ακράτεια, χρόνιο πόνο και πρόπτωση οργάνων.
Τι είναι το πυελικό έδαφος;
Το πυελικό έδαφος βρίσκεται στη βάση της λεκάνης — μιας οστέινης δομής που υποστηρίζει τη σπονδυλική στήλη — και εκτείνεται από το ηβικό ως το ιερό οστό και από το ένα ισχιακό κύρτωμα στο άλλο. Αποτελείται από μια λεπτή αλλά λειτουργικά κρίσιμη στρώση μυών και συνδετικού ιστού, η οποία υποστηρίζει και «προστατεύει» τα έσω όργανα της πυέλου. Στις γυναίκες, περιλαμβάνει τη μήτρα, τον κόλπο, την ουροδόχο κύστη, την ουρήθρα και το ορθό, ενώ στους άνδρες κυρίως την ουροδόχο κύστη και το έντερο.
Πότε εμφανίζεται δυσλειτουργία;
Η δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους συνδέεται είτε με μυϊκή αδυναμία είτε με υπερτονία.
Τι προκαλεί μυϊκή αδυναμία;
Όπως επισημαίνει η Μιμή Μαρσέλλου, PT, MSc, PhD(c), φυσικοθεραπεύτρια με εξειδίκευση στις δυσλειτουργίες του πυελικού εδάφους, οι μύες της περιοχής αυτής, όπως όλοι οι άλλοι μύες, χρειάζονται τακτική άσκηση για να διατηρούν τη δύναμη και την ευκαμψία τους. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό γίνεται ακόμα πιο σημαντικό, τόσο στην εγκυμοσύνη όσο και σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Η κ. Μαρσέλλου σημειώνει ότι πέρα από την ελλιπή άσκηση, τραυματισμοί κατά τον τοκετό, χρόνια δυσκοιλιότητα, βήχας και η παχυσαρκία μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε μυϊκή αδυναμία.
Τι προκαλεί υπερτονία;
Οι υπερτονικοί ή υπερδραστήριοι μύες αδυνατούν να χαλαρώσουν ή να λειτουργήσουν φυσιολογικά. Όπως εξηγεί η κ. Μαρσέλλου, η υπερτονία μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες όπως συνεχής σύσπαση της κοιλιάς, καθυστέρηση της ούρησης, τραύμα από τον τοκετό, ουρολοιμώξεις, ευερέθιστο έντερο, τραυματισμό στην πύελο, στρες ή ακόμα και σεξουαλική κακοποίηση.
Γιατί είναι σημαντική η ενημέρωση;
Η International Urogynecological Association (IUGA) καθιέρωσε τον Αύγουστο ως μήνα ενημέρωσης για τις δυσλειτουργίες του πυελικού εδάφους, προκειμένου να αναδείξει τον αριθμό των ατόμων που επηρεάζονται αλλά δεν έχουν διαγνωστεί, κυρίως λόγω άγνοιας, κοινωνικής προκατάληψης ή ακόμα και έλλειψης πληροφόρησης εντός της επιστημονικής κοινότητας.
Πέντε πρακτικές συμβουλές για την υγεία του πυελικού εδάφους
-
Κατανοήστε τα συμπτώματα: Η γνώση των συμπτωμάτων των δυσλειτουργιών του Πυελικού Εδάφους είναι το πρώτο βήμα προς τη κατεύθυνση της ορθής αντιμετώπισης. Σημειώστε πέντε βασικά συμπτώματα: Ακράτεια ούρων (διαρροή ούρων), Ακράτεια κοπράνων (διαρροή κοπράνων), Πόνος στη λεκάνη, Επώδυνη σεξουαλική επαφή, Αίσθημα βάρους ή διόγκωσης στην περιοχή της λεκάνης. Αν έχετε κάποια από αυτά τα συμπτώματα αναζητήστε βοήθεια. Πρέπει να γίνει ορθή διάγνωση, αν εντοπιστεί τι το προκαλεί για να ξεκινήσει η ενδεδειγμένη θεραπευτική αντιμετώπιση.
-
Εξασκηθείτε με ασκήσεις πυελικού εδάφους, τις γνωστές ως Kegel’s, οι οποίες ενισχύουν τους μύες που υποστηρίζουν τα πυελικά όργανα. Λειτουργούν προληπτικά και θεραπευτικά. Η Φωτεινή Λάγαρη, MA., PT., με πολυετή ενασχόληση στη Φυσικοθεραπεία για την Υγεία των Γυναικών, μας συστήνει να απευθυνόμαστε σε φυσικοθεραπευτές με γνώση στο πυελικό έδαφος και τις ασκήσεις Kegel’s, για να βεβαιωθούμε ότι τις εκτελούμε σωστά, με επαρκή και συχνή παρακολούθηση, έως ότου βεβαιωθούμε ότι τις έχουμε «κατακτήσει» και συνεχίζει «Βάλτε στόχο να κάνετε τις ασκήσεις Kegel’s τακτικά, φτάνοντας τις 8-12 συσπάσεις, 3 φορές την ημέρα για τουλάχιστον 6 μήνες. Βάλτε τες στο καθημερινό πρόγραμμα, βάζοντας κάποια υπενθύμιση, όπως ένα ξυπνητήρι ή μετά την ούρηση. Αυτό που έχει σημασία είναι να είστε συνεπείς, εντάσσοντας τις ασκήσεις αυτές στην καθημερινή σας ρουτίνα».
-
Η ισορροπημένη διατροφή και η σταθερή άσκηση/δραστηριότητα που σας ταιριάζει (προκειμένου να μην την εγκαταλείψετε) είναι το κλειδί της ευζωίας και της μακροζωίας. Η κ. Λάγαρη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους. «Το υπερβολικό βάρος μπορεί να ασκήσει επιπλέον πίεση στους μύες του πυελικού εδάφους, συμβάλλοντας στη δυσλειτουργία και στα επώδυνα συμπτώματα. Ούτως ή άλλως, το φυσιολογικό βάρος ευνοεί κάθε μυ και κάθε όργανο του σώματος σας».
-
Αντιμετωπίστε τη δυσκοιλιότητα, εντάσσοντας στη διατροφή σας τροφές πλούσιες από φυτικές ίνες και άφθονο νερό. Η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας ευνοεί το πυελικό σας έδαφος, αφού δε χρειάζεται να του ασκείτε πίεση για τις κενώσεις σας.
-
Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια. Η κ. Μαρσέλλου, έχοντας διαπιστώσει τις επιπτώσεις των δυσλειτουργιών του Πυελικού Εδάφους στον ψυχισμό των γυναικών συμβουλεύει, «Μην αφήνετε τις επιπτώσεις να σας απομακρύνουν από τη λύση. Μην κλείνεστε στον εαυτό σας. Μη φοβάστε να μοιραστείτε αυτό που σας συμβαίνει. Μην ντρέπεστε. Αναζητήστε τη σωστή βοήθεια. Όταν αρχίσετε να μιλάτε για αυτό που σας απασχολεί, θα διαπιστώσετε πόσοι ακόμη άνθρωποι υποφέρουν ή έχουν υποφέρει στο παρελθόν από τις επιπτώσεις της δυσλειτουργίας του πυελικού εδάφους. Οι λύσεις είναι στο χέρι σας».
Συμπέρασμα
Η υγεία του πυελικού εδάφους αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής ευεξίας και ποιότητας ζωής. Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση μπορούν να προλάβουν ή να μειώσουν σημαντικά τις δυσλειτουργίες που συνδέονται με αυτό. Ο Αύγουστος αποτελεί μια καλή αφορμή για να αφιερώσουμε χρόνο στην ενημέρωση και φροντίδα του πυελικού μας εδάφους — ένα θέμα που αφορά όλους, αλλά συχνά παραμένει στο περιθώριο.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ