Η σεξουαλική ζωή αποτελεί σημαντικό παράγοντα ποιότητας ζωής σε κάθε ηλικία. Αν και πολλοί άνδρες θεωρούν ότι η μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας ή η εμφάνιση προβλημάτων στύσης μετά τα 50 είναι αναπόφευκτες συνέπειες της γήρανσης, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ο τρόπος ζωής, η γενικότερη κατάσταση της υγείας, οι ορμονικές μεταβολές και η ψυχολογική ευεξία μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τη σεξουαλική λειτουργία. Ποιες συνήθειες συμβάλλουν στη διατήρηση μιας ενεργής σεξουαλικής ζωής και ποια σημάδια δεν πρέπει να αγνοούνται;
Με την πάροδο του χρόνου, ο ανδρικός οργανισμός υφίσταται φυσιολογικές μεταβολές που μπορούν να επηρεάσουν και τη σεξουαλική λειτουργία. Ωστόσο, πολλοί γνωρίζουν ελάχιστα για το πώς μεταβάλλεται η σεξουαλική επιθυμία και η απόδοση με την πάροδο των ετών. Οι αλλαγές αυτές συχνά προκαλούν προβληματισμό, αμηχανία ή ακόμη και ανησυχία. Παρ’ όλα αυτά, σε σημαντικό βαθμό μπορούν να περιοριστούν, καθώς ο τρόπος ζωής επηρεάζει καθοριστικά παράγοντες όπως η λίμπιντο και η στυτική λειτουργία.
Βασική προϋπόθεση, ωστόσο, είναι να μην περιμένει κανείς την εμφάνιση κάποιας δυσλειτουργίας ή πάθησης προκειμένου να δώσει την απαραίτητη προσοχή στη σεξουαλική του υγεία. Η πρόληψη και η κατανόηση των αναγκών του οργανισμού από νωρίς δίνουν τη δυνατότητα υιοθέτησης συνηθειών που μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση μιας ικανοποιητικής σεξουαλικής ζωής για περισσότερα χρόνια.
«Είναι φυσικό οι άνδρες να παρατηρούν μια σταδιακή μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας, ίσως και ικανότητά τους, για σεξ καθώς μεγαλώνουν. Ο βαθμός διαφέρει από άτομο σε άτομο, αλλά οι περισσότεροι διατηρούν τουλάχιστον κάποιο βαθμό σεξουαλικού ενδιαφέροντος μέχρι τα 70 τους. Ωστόσο, μερικές φορές η απώλεια της σεξουαλικής επιθυμίας σχετίζεται με υποκείμενη σωματική ή ψυχολογική πάθηση, ή με επιβλαβείς για τη σεξουαλική ζωή συνήθειες», επισημαίνει ο Επιστημονικός Υπεύθυνος της Menclinic Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος Δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.
Η διατήρηση της σεξουαλικής επιθυμίας και της ικανότητας για σεξ σε μεγαλύτερες ηλικίες εξαρτάται από έναν συνδυασμό παραγόντων, που περιλαμβάνουν υγιεινές συνήθειες, σωστή αντιμετώπιση παθήσεων, κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και συνολική φροντίδα της υγείας.
Διαχείριση του στρες
Το χρόνιο άγχος αποτελεί σημαντικό παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τόσο τη σεξουαλική επιθυμία όσο και τη στυτική λειτουργία. Σε καταστάσεις παρατεταμένου στρες, το σώμα παράγει αυξημένες ποσότητες κορτιζόλης, γεγονός που επηρεάζει την παραγωγή τεστοστερόνης. Παράλληλα, προκαλεί στένωση των αιμοφόρων αγγείων, περιορίζοντας την αιματική ροή προς το πέος.
Υιοθέτηση υγιεινής διατροφής
Οι διατροφικές επιλογές παίζουν καθοριστικό ρόλο στη σεξουαλική υγεία. Η συστηματική κατανάλωση πρόχειρου φαγητού συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων, καταστάσεις που είναι γνωστό ότι μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη σεξουαλική λειτουργία.
Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
Το αυξημένο σωματικό βάρος επηρεάζει άμεσα τη στυτική λειτουργία, καθώς συνδέεται με χρόνια φλεγμονή στον οργανισμό. Η διαδικασία αυτή μπορεί να αυξήσει ουσίες που μειώνουν τη δράση του μονοξειδίου του αζώτου, μιας ουσίας απαραίτητης για τη διατήρηση της χαλάρωσης και της διαστολής των αιμοφόρων αγγείων, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής αιμάτωση.
Συστηματική φυσική δραστηριότητα
Η έλλειψη άσκησης και ο καθιστικός τρόπος ζωής αποτελούν ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για στυτική δυσλειτουργία. Αντίθετα, η τακτική σωματική δραστηριότητα βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, στοιχείο απαραίτητο για την επίτευξη και τη διατήρηση της στύσης.
Διακοπή του καπνίσματος
Το κάπνισμα συγκαταλέγεται στους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση στυτικής δυσλειτουργίας. Οι τοξικές ουσίες των προϊόντων καπνού μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο εσωτερικό των αιμοφόρων αγγείων, περιορίζοντας τη ροή του αίματος προς το πέος.
Μακροχρόνιες επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι καπνιστές εμφανίζουν 1,5 έως 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο στυτικής δυσλειτουργίας συγκριτικά με τους μη καπνιστές. Επιπλέον, η σχέση αυτή φαίνεται να εξαρτάται από την ποσότητα καπνίσματος. Αξιοσημείωτο είναι ότι όσοι διακόπτουν το κάπνισμα μπορεί να διαπιστώσουν βελτίωση ακόμη και μέσα στις πρώτες 36 ώρες.
Πρόληψη του μεταβολικού συνδρόμου
Η αποφυγή του μεταβολικού συνδρόμου βασίζεται κυρίως στην υιοθέτηση υγιεινής διατροφής, στη συστηματική άσκηση και στον περιορισμό βλαπτικών συνηθειών. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ή καθυστερεί η εμφάνιση καταστάσεων όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση, η υπερχοληστεριναιμία και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα οποία αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου για προβλήματα στύσης.
Έλεγχος των ορμονών
Οι ορμονικές διαταραχές συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες οργανικές αιτίες της στυτικής δυσλειτουργίας. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα επίπεδα τεστοστερόνης, τα οποία φυσιολογικά μειώνονται με την ηλικία, επηρεάζοντας τόσο τη σεξουαλική επιθυμία όσο και τη στυτική ικανότητα. Ρόλο μπορούν επίσης να διαδραματίσουν η προλακτίνη, τα οιστρογόνα και οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα.
Αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων
Πέρα από τα καρδιαγγειακά και μεταβολικά προβλήματα, υπάρχουν και άλλες παθήσεις που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη σεξουαλική ζωή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται νευρολογικές διαταραχές, όπως η νόσος του Πάρκινσον και η Σκλήρυνση κατά Πλάκας.
Επιπλέον, προβλήματα που σχετίζονται με τον προστάτη, καθώς και η χρόνια νεφροπάθεια, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη σεξουαλική λειτουργία. Ειδικά η χρόνια νεφροπάθεια συνδέεται με σεξουαλικές διαταραχές σε τουλάχιστον τους μισούς ασθενείς.
Αναθεώρηση φαρμακευτικής αγωγής όταν απαιτείται
Σε αρκετές περιπτώσεις, η σεξουαλική δυσλειτουργία μπορεί να σχετίζεται με φάρμακα που χορηγούνται για άλλες παθήσεις. Αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά, βήτα-αναστολείς και άλλες κατηγορίες φαρμάκων είναι δυνατόν να επηρεάσουν αρνητικά τη λίμπιντο ή να προκαλέσουν προβλήματα στύσης.
Ποιοτικός και επαρκής ύπνος
Ο καλός νυχτερινός ύπνος αποτελεί βασικό πυλώνα της ανδρικής υγείας. Διαταραχές του ύπνου, συμπεριλαμβανομένης της υπνικής άπνοιας, μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά τα επίπεδα τεστοστερόνης και να συμβάλουν στην εμφάνιση σεξουαλικών δυσλειτουργιών.
Φροντίδα της ψυχικής υγείας και της σχέσης
Η ψυχολογική κατάσταση επηρεάζει άμεσα τη σεξουαλική λειτουργία. Ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη, μπορούν να μειώσουν τη σεξουαλική επιθυμία και να δυσκολέψουν την επίτευξη ή τη διατήρηση της στύσης.
Παράλληλα, η μείωση της ερωτικής επιθυμίας δεν είναι ασυνήθιστη σε μακροχρόνιες σχέσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν προβλήματα επικοινωνίας, συγκρούσεις ή έλλειψη συναισθηματικής εγγύτητας.
«Σε αυτές τις περιπτώσεις το κλειδί για βελτίωση της σεξουαλικής ζωής είναι η επένδυση χρόνου στη σχέση, προκειμένου τα ζευγάρια να έρθουν πιο κοντά. Παρότι οι μέθοδοι αλλάζουν όσο παρατείνεται η σχέση, η ερωτική επιθυμία μπορεί να κρατηθεί ζωντανή μέχρι και την ηλικία των 70 και 80», επισημαίνει ο Δρ Λιβάνιος.
«Επομένως, η υγιεινή διατροφή, η τακτική άσκηση, η αποφυγή καπνίσματος και άλλων καταχρήσεων, ο τακτικός έλεγχος της υγείας, η θεραπεία υποκείμενων παθήσεων με φάρμακα που δεν προκαλούν παρενέργειες, ο ποιοτικός ύπνος και η καλή ψυχολογική κατάσταση βοηθούν στη διατήρηση μιας σεξουαλικά ενεργής ζωής, που τόσο σημαντική είναι για τους άνδρες», καταλήγει.
Καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται και η έννοια της υγιούς γήρανσης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, η σεξουαλική υγεία αναγνωρίζεται πλέον ως αναπόσπαστο μέρος της συνολικής ευεξίας. Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι αλλαγές που εμφανίζονται με την ηλικία δεν σημαίνουν απαραίτητα το τέλος μιας ενεργής ερωτικής ζωής. Αντίθετα, η σωστή ενημέρωση, η πρόληψη και η φροντίδα της υγείας μπορούν να βοηθήσουν πολλούς άνδρες να διατηρήσουν τη σεξουαλική τους λειτουργία και την ποιότητα ζωής τους για πολλά χρόνια.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ