Η ανάπτυξη αμφοτερόπλευρης οστεοαρθρίτιδας αποτελεί συχνή εξέλιξη για όσους πάσχουν από τη νόσο στο γόνατο. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι 70–80% των ασθενών θα εμφανίσουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις χόνδρου και στο άλλο γόνατο μέσα στα επόμενα χρόνια.
Σε μελέτη που παρακολούθησε άτομα μέσης ηλικίας με πόνο στο γόνατο, η ακτινογραφική εμφάνιση αμφοτερόπλευρης οστεοαρθρίτιδας αυξήθηκε από 26% στην έναρξη της έρευνας σε 80% μετά από 12 έτη. Επιπλέον, στους ασθενείς που υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική γόνατος, η πιθανότητα να εμφανιστεί οστεοαρθρίτιδα και στο έτερο γόνατο φτάνει το 86,7%–90,4%. Αντίστοιχα ποσοστά παρατηρούνται και σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα ισχίου.
Όταν η νόσος είναι προχωρημένη και η συντηρητική αγωγή δεν προσφέρει ανακούφιση, οι ασθενείς που χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση συχνά προβληματίζονται για το αν πρέπει να προχωρήσουν σε μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη αρθροπλαστική. Το ίδιο ισχύει και για όσους παρουσιάζουν ταυτόχρονη οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο και στο ισχίο, είτε στην ίδια πλευρά είτε σε διαφορετική.
Ο εξειδικευμένος στις αρθροπλαστικές ισχίου & γόνατος Ορθοπεδικός Χειρουργός Δρ. Αθανάσιος Τσουτσάνης επισημαίνει:
«Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια συχνή πάθηση της οποίας η συχνότητα εμφάνισης αυξάνεται συνεχώς, ιδιαίτερα στο γόνατο και το ισχίο, με εκτιμώμενη αύξηση 74,9% και 78,6% αντίστοιχα, μεταξύ 2020 και 2050. Υπάρχει, επίσης, αύξηση στις πολυαρθρικές παθήσεις και στη συνυπάρχουσα οστεοαρθρίτιδα ισχίου και γόνατος, ιδιαίτερα σε υπέρβαρους και παχύσαρκους ασθενείς».
Συνεχίζοντας, ο Δρ. Τσουτσάνης αναφέρει:
«Δεδομένης της χρόνιας και σταδιακά επιδεινούμενης φύσης της πάθησης, που ως ύστατη επιλογή για την απαλλαγή από τα συμπτώματα και την απρόσκοπτη συνέχιση των καθημερινών δραστηριοτήτων είναι η χειρουργική αντικατάσταση των αρθρώσεων που έχουν επηρεαστεί, γίνονται πολλές μελέτες σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους της αμφοτερόπλευρης αρθροπλαστικής σε μια χειρουργική συνεδρία. Παρότι υπάρχει η δυνατότητα για αμφοτερόπλευρη αποκατάσταση σπανίως αποφασίζεται μία διπλή επέμβαση σε μία ημέρα, με μία αναισθησία, αφού τα μειονεκτήματα υπερτερούν των πλεονεκτημάτων, ειδικά στους ηλικιωμένους ασθενείς με συννοσηρότητες».
Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν σε μια αμφοτερόπλευρη επέμβαση;
Παρότι η ταυτόχρονη αντικατάσταση δύο αρθρώσεων σημαίνει μία αναισθησία και μία περίοδο αποκατάστασης, πρακτικά δεν μειώνει τον συνολικό χρόνο νοσηλείας και αποθεραπείας. Αντίθετα, αυξάνει τον κίνδυνο:
-
μετεγχειρητικής πτώσης αιμοσφαιρίνης
-
ανάγκης για μετάγγιση
-
περιεγχειρητικών και μετεγχειρητικών επιπλοκών
Όταν η επέμβαση αφορά ταυτόχρονα ένα ισχίο και ένα γόνατο, τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία υποδεικνύουν ακόμη υψηλότερο ποσοστό επιπλοκών σε σχέση με τις αμφοτερόπλευρες αρθροπλαστικές του ίδιου είδους άρθρωσης.
Ο Δρ. Τσουτσάνης εξηγεί:
«Είναι κατανοητή η παρόρμηση των ασθενών να υποβληθούν στην ταλαιπωρία μία φορά παρά δύο, αλλά αυτό που πρέπει να σκεφθούν είναι ότι η ασφάλειά τους προέχει. Τα άτομα που έχουν ανάγκη τέτοιων επεμβάσεων είναι κατά πλειοψηφία μεγάλης ηλικίας, με συννοσηρότητες και συχνά υπέρβαροι».
Γιατί η σταδιακή χειρουργική αντιμετώπιση είναι συνήθως προτιμότερη
Ο συνολικός χειρουργικός χρόνος σε μια πολυαρθρική επέμβαση είναι μεγαλύτερος, ενώ η αναισθησία διαρκεί περισσότερο. Η νοσηλεία μπορεί να φτάσει έως και τις 10 ημέρες, σε σύγκριση με 1–2 ημέρες ανά μεμονωμένη επέμβαση.
Ακόμη, οι ασθενείς που χειρουργούνται ταυτόχρονα σε δύο αρθρώσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν κανένα πόδι κανονικά μετά την επέμβαση, κάτι που απαιτεί σημαντική και παρατεταμένη βοήθεια στο σπίτι.
Όταν οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται σε δύο φάσεις, με διάστημα περίπου τριών μηνών:
-
ο χρόνος ανάρρωσης ανά επέμβαση είναι μικρότερος
-
η νοσηλεία μειώνεται
-
η ανάγκη για βοήθεια στο σπίτι περιορίζεται σε λίγες ημέρες
-
ο ασθενής μπορεί να κινηθεί νωρίτερα με βοηθήματα
Ο ρόλος των ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών
Ο Δρ. Τσουτσάνης καταλήγει:
«Παρότι κάθε χειρουργική επέμβαση ενέχει κινδύνους, η πραγματοποίηση των αρθροπλαστικών ισχίου και γόνατος με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η AMIS και η MIK αντίστοιχα, ελαχιστοποιούν τις πιθανότητες επιπλοκών, όπως θρομβώσεων, λοιμώξεων αλλά και μεταγγίσεων, επιτρέπουν τη γρηγορότερη ανάρρωση, και συνεπώς την επιστροφή των ασθενών στη φυσιολογική ζωή τους όπου μπορούν να κάνουν ξανά τα περισσότερα από τα πράγματα που επιθυμούν και αγαπάνε».
Η σωστή στρατηγική για μια ασφαλή και επιτυχημένη αποκατάσταση
Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος και ισχίου αποτελεί μια σταδιακά εξελισσόμενη πάθηση που συχνά επηρεάζει περισσότερες από μία αρθρώσεις. Για τους ασθενείς που αντιμετωπίζουν σοβαρά συμπτώματα και χρειάζονται χειρουργική αποκατάσταση, η επιλογή του κατάλληλου χρόνου και τρόπου επέμβασης είναι καθοριστικής σημασίας. Η προσεκτική αξιολόγηση της συνολικής υγείας, των συνυπαρχουσών παθήσεων και των καθημερινών αναγκών κάθε ασθενούς οδηγεί σε πιο ασφαλείς αποφάσεις και καλύτερα λειτουργικά αποτελέσματα.
Όπως επισημαίνει ο Δρ. Αθανάσιος Τσουτσάνης, οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα στην αποκατάσταση, μειώνοντας τον χρόνο νοσηλείας και επιτρέποντας ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα. Με εξατομικευμένο σχεδιασμό και σωστή καθοδήγηση, κάθε ασθενής μπορεί να επιλέξει την προσέγγιση που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του και να ανακτήσει με ασφάλεια την ποιότητα ζωής που επιθυμεί.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ