Πολλοί ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα στο ισχίο, είτε αντιμετωπίζονται συντηρητικά είτε ετοιμάζονται για αρθροπλαστική, συχνά αναρωτιούνται αν μπορούν να αθλούνται. Κατά τους θερινούς μήνες, η ανησυχία τους επικεντρώνεται κυρίως στο κατά πόσο η κολύμβηση και τα υδάτινα σπορ είναι ασφαλή.
Η αλήθεια είναι ότι οι φόβοι αυτοί βασίζονται σε μύθους και ξεπερασμένους κανόνες. Στην πραγματικότητα, η κολύμβηση όχι μόνο επιτρέπεται, αλλά είναι ασφαλής και εξαιρετικά ωφέλιμη: βοηθά στην ύφεση των συμπτωμάτων, στην ανάρρωση και στη διατήρηση της κινητικότητας σε βάθος χρόνου.
Η οστεοαρθρίτιδα στο ισχίο και οι συνέπειές της
«Η μεγαλύτερη άρθρωση του ανθρωπίνου σώματος, του ισχίου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας, αφού ο χόνδρος που βρίσκεται μεταξύ των οστών και επιτρέπει στην άρθρωση να κινείται, εκφυλίζεται με τη γήρανση. Στους νεότερους είναι απόρροια τραυματισμών», εξηγεί ο διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και εξειδικευμένος στις αρθροπλαστικές ισχίου & γόνατος Ορθοπεδικός Χειρουργός Δρ Αθανάσιος Τσουτσάνης.
Η πάθηση είναι χρόνια και χαρακτηρίζεται από πόνο, ευαισθησία και περιορισμένη κινητικότητα. Σταδιακά μειώνει τη δραστηριότητα και υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των ασθενών. Μέχρι σήμερα, οριστική θεραπεία χωρίς χειρουργική αντικατάσταση της άρθρωσης δεν υπάρχει. Η συντηρητική αντιμετώπιση επικεντρώνεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην καθυστέρηση της επιδείνωσης.
Συνηθέστερες επιλογές είναι τα αναλγητικά και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, καθώς και οι εγχύσεις υαλουρονικού οξέος ή στεροειδών.
Ολική αρθροπλαστική ισχίου και AMIS τεχνική
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου αποτελεί σήμερα την καθιερωμένη θεραπεία για ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα τελικού σταδίου. Η μέθοδος αυτή βελτιώνει θεαματικά τη σωματική λειτουργία και επιτρέπει σε ολοένα και περισσότερους ασθενείς να συνεχίσουν έναν δραστήριο, ανώδυνο τρόπο ζωής.
«Η επέμβαση γίνεται με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους, με την τεχνική AMIS να θεωρείται η πλέον ατραυματική, καθώς η προσπέλαση γίνεται με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων παρεκτοπίζοντας τους μυς. Δηλαδή αυτή η Πρόσθια Ελάχιστης Επεμβατικότητας Χειρουργική Τεχνική δεν απαιτεί τομές ούτε αποκόλληση μυών, μειώνοντας έτσι τον μετεγχειρητικό πόνο, τη διάρκεια νοσηλείας και εξαλείφοντας την ανάγκη μετάγγισης αίματος», εξηγεί ο πιστοποιημένος εκπαιδευτής της τεχνικής.
«Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της όμως είναι η σημαντικά ταχύτερη αποκατάσταση, σε σύγκριση με άλλες χειρουργικές τεχνικές, αφού οι ασθενείς ξεκινούν τη βάδιση με πατερίτσες την ίδια ημέρα ή την επομένη της επέμβασης. Η δε ανάγκη για χρήση τους είναι μικρότερης διάρκειας αφού μπορούν να διανύουν μικρές αποστάσεις μέσα σε λίγες ημέρες ακόμη και χωρίς αυτές. Έτσι, οι πιο ηλικιωμένοι ασθενείς είναι σε θέση να κινούνται ξανά ανεξάρτητα και οι νεότεροι να επανενταχθούν στην επαγγελματική ζωή τους γρηγορότερα».
Ο ρόλος της άσκησης πριν και μετά την αρθροπλαστική
Η άσκηση είναι καθοριστική τόσο για όσους αντιμετωπίζονται συντηρητικά όσο και για εκείνους που προετοιμάζονται για χειρουργική αντικατάσταση. Οι δραστηριότητες χαμηλής έντασης συμβάλλουν στην ενδυνάμωση των μυών και στη βελτίωση της οστικής υγείας.
Καλή φυσική κατάσταση πριν από την επέμβαση μειώνει τον πόνο και τη δυσλειτουργία, ενώ μετά την αρθροπλαστική περιορίζει τον κίνδυνο επιπλοκών κατά 30%-80% και διευκολύνει την ταχύτερη επάνοδο στην καθημερινότητα.
Η αξία της κολύμβησης και της άσκησης στο νερό
Η κολύμβηση και οι υδάτινες δραστηριότητες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές τόσο για την ανακούφιση του πόνου όσο και για την αποκατάσταση μετά από αρθροπλαστική ισχίου. Το νερό μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων και τραυματισμών, ενώ προσφέρει ταυτόχρονα ενδυνάμωση, βελτίωση της ισορροπίας και αύξηση της κινητικότητας.
Οι ασκήσεις στο νερό ενεργοποιούν όλους τους μυς, με ιδιαίτερη έμφαση στους απαγωγούς του ισχίου και στους τετρακέφαλους – κρίσιμες μυϊκές ομάδες για τους μετεγχειρητικούς ασθενείς. Έχει αποδειχθεί ότι η ενδυνάμωση αυτών των μυών βελτιώνει τον χρόνο ανάρρωσης και την ποιότητα ζωής μετά την επέμβαση.
Επιπλέον, η βύθιση στο νερό έχει χαλαρωτική δράση, τονώνει την κυκλοφορία, μειώνει την πίεση στις αρθρώσεις και διευκολύνει την κινητικότητα.
Σημαντικό είναι η άσκηση να γίνεται σε ήπιο ρυθμό, καθώς οι υψηλές ταχύτητες στην κολύμβηση ή στο aqua aerobic αυξάνουν τα φορτία που δέχεται η άρθρωση.
Μύθοι και αλήθειες για την κολύμβηση μετά από αρθροπλαστική
«Οι ενδοιασμοί ορισμένων για την ενασχόληση με διάφορα θαλάσσια σπορ και με την κολύμβηση έγκεινται σε παρανοήσεις και ξεπερασμένους κανόνες. Από τους πιο συχνούς είναι η εσφαλμένη αντίληψη ότι η τεχνητή άρθρωση δεν αντέχει τα μεγάλα φορτία που ασκούνται σε αυτήν κατά την κολύμβηση. Ισχύει, όμως, το αντίθετο. Η άνωση του νερού περιορίζει σημαντικά την πίεση και τους κραδασμούς που θα δεχόταν κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε άλλης άσκησης στο έδαφος.
Οι μετεγχειρητικοί ασθενείς φοβούνται συχνά μήπως το τραύμα τους μολυνθεί. Κανένας κίνδυνος, όμως, δεν υπάρχει μετά την πλήρη επούλωσή του. Ωστόσο, η ακριβής χρονική στιγμή που θα είναι ξανά δυνατή η κολύμβηση εξαρτάται από μεμονωμένους παράγοντες και γι’ αυτό θα πρέπει να εξατομικεύεται.
Όταν ο χειρουργός δώσει την άδειά του, τίποτα δεν εμποδίζει την κολύμβηση, το aqua aerobic, το περπάτημα ή το τρέξιμο μέσα στο νερό, ακόμη και μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου.
Μπείτε, λοιπόν, στο νερό και απολαύστε τα αναρίθμητα οφέλη που προσφέρει!», καταλήγει ο Δρ Τσουτσάνης.
Συμπερασματικά, η κολύμβηση και η άσκηση στο νερό αποτελούν ιδανικές επιλογές για όσους πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα στο ισχίο ή έχουν υποβληθεί σε αρθροπλαστική. Είναι δραστηριότητες ασφαλείς, ευχάριστες και ωφέλιμες τόσο για την ενδυνάμωση των μυών όσο και για την ταχύτερη ανάρρωση. Κάθε ασθενής, όμως, έχει διαφορετικές ανάγκες· γι’ αυτό η καθοδήγηση του θεράποντα ιατρού παραμένει καθοριστική για την ασφαλή επάνοδο στη φυσική δραστηριότητα.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ