Το καλοκαίρι προσφέρει το ιδανικό σκηνικό για την ανάπτυξη νέων σχέσεων, είτε πρόκειται για ένα σύντομο ρομάντζο, είτε για κάτι πιο σταθερό. Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι μεγαλύτερες ημέρες και η γενική αίσθηση ανεμελιάς ευνοούν τις κοινωνικές επαφές και τη γνωριμία με καινούργιους ανθρώπους. Ωστόσο, ο ενθουσιασμός και παράλληλα το άγχος της απόδοσης μπορεί να σταθούν εμπόδιο στην ερωτική επαφή για πολλούς. Η πρόωρη εκσπερμάτιση αποτελεί ένα φαινόμενο που συχνά αποδομεί τη σεξουαλική εμπειρία, δημιουργώντας αμηχανία και στους δύο συντρόφους.
Στους άνδρες, αυτό εκδηλώνεται ως ντροπή, έντονη δυσαρέσκεια ή ακόμα και απογοήτευση, ενώ στις γυναίκες συντρόφους προκαλεί αίσθημα μη ικανοποίησης και αποστασιοποίησης, καθώς δυσκολεύονται να νιώσουν μέρος της σεξουαλικής εμπειρίας. Ενδέχεται μάλιστα να ερμηνεύσουν την κατάσταση ως έλλειψη ενδιαφέροντος ή εγωιστική συμπεριφορά από την πλευρά του συντρόφου, με αποτέλεσμα την εσωτερική απογοήτευση και την αποδυνάμωση της συναισθηματικής σύνδεσης του ζευγαριού.
«Η πρόωρη εκσπερμάτιση ανήκει στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες και επηρεάζει περίπου το 30% του ανδρικού πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Όταν εκδηλώνεται κατά τις πρώτες επαφές με καινούργιο σύντροφο, αποδίδεται κυρίως σε ψυχολογικούς παράγοντες, όπως ο υπερβολικός ενθουσιασμός, που συχνά δεν περιορίζεται μόνο στην πρώτη συνεύρεση αλλά επεκτείνεται και σε επόμενες», εξηγεί ο Χειρουργός Ανδρολόγος – Ουρολόγος Δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.
Το άγχος επίδοσης αποτελεί επίσης έναν βασικό παράγοντα πρόκλησης πρόωρης εκσπερμάτισης. Όπως αποκαλύπτει αμερικανική μελέτη, το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται στο 9% έως 25% των ανδρών κατά τη διάρκεια των πρώτων τους ερωτικών εμπειριών.
Το άγχος για το κατά πόσο ικανοποιείται η σύντροφος ή ο φόβος ότι δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες, αυξάνει σημαντικά τα επίπεδα στρες, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολο τον έλεγχο της εκσπερμάτισης. Σε φυσιολογικό επίπεδο, μπορεί να προκαλέσει ασυνείδητη σύσπαση των μυών του πυελικού εδάφους, οι οποίοι παίζουν σημαντικό ρόλο στην εκσπερμάτιση.
Ιδιαίτερα επιρρεπείς στην πρόωρη εκσπερμάτιση είναι και οι άνδρες που πάσχουν από γενικευμένη αγχώδη διαταραχή ή άλλες μορφές αγχωδών διαταραχών, ειδικά όταν πρόκειται για σεξουαλική επαφή με καινούργιο σύντροφο. Το άγχος που τους συνοδεύει γενικότερα στη ζωή, επεκτείνεται και στην ερωτική τους λειτουργία, προκαλώντας απώλεια ελέγχου.
Ζητήματα που σχετίζονται με την εικόνα σώματος και την αυτοεκτίμηση επηρεάζουν επίσης την απόδοση. Άνδρες που νιώθουν ανασφάλεια για την εξωτερική τους εμφάνιση ή τις ερωτικές τους ικανότητες είναι πιο ευάλωτοι στο άγχος κατά την επαφή, με αποτέλεσμα την πιθανή εκδήλωση πρόωρης εκσπερμάτισης.
Οι ψυχολογικοί αυτοί παράγοντες μπορεί να επιδεινωθούν από υποκείμενες σωματικές παθήσεις ή τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής για άλλα προβλήματα υγείας.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και η στυτική δυσλειτουργία, μια κατάσταση κατά την οποία ο άνδρας δεν μπορεί να αποκτήσει ή να διατηρήσει στύση. Αν και μπορεί να σχετίζεται με ψυχολογικά αίτια, στις μεγαλύτερες ηλικίες οφείλεται κατά κύριο λόγο σε οργανικούς λόγους, όπως η αθηροσκλήρυνση, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, ο διαβήτης, η παχυσαρκία κ.ά.
Ορισμένοι άνδρες εμφανίζουν επανειλημμένα επεισόδια πρόωρης εκσπερμάτισης εξαιτίας ορμονικών διαταραχών. Τα χαμηλά επίπεδα ωχρινοτρόπου ορμόνης, προλακτίνης ή θυρεοειδοτρόπου ορμόνης, καθώς και συγκεκριμένες παθήσεις του πέους, όπως η φίμωση, αποτελούν επίσης παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση του προβλήματος.
«Όταν η πρόωρη εκσπερμάτιση έχει ψυχολογικά αίτια, πρόκειται συνήθως για μια προσωρινή κατάσταση, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω επικοινωνίας, τεχνικών χαλάρωσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με τη συμβολή επαγγελματία», αναφέρει ο δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.
«Υπάρχουν αποδοτικές θεραπευτικές μέθοδοι που στοχεύουν στον εντοπισμό και την τροποποίηση αρνητικών σκέψεων και συμπεριφορών που ενισχύουν το άγχος και επιδεινώνουν την πρόωρη εκσπερμάτιση. Τεχνικές όπως η μέθοδος stop-start και η squeeze μπορούν να βοηθήσουν τον άνδρα να ανακτήσει τον έλεγχο. Παράλληλα, ασκήσεις διαχείρισης του στρες, εκπαίδευση στην επικοινωνία και εξοικείωση με τη σεξουαλική ανταπόκριση ενισχύουν σημαντικά τη θεραπευτική προσπάθεια».
Όταν, ωστόσο, τα αίτια είναι οργανικά, η θεραπεία επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της υποκείμενης πάθησης. Παράλληλα, υπάρχουν φαρμακευτικές επιλογές που έχουν δείξει αποτελεσματικότητα, όπως οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), οι αναστολείς PDE5, τα τοπικά αναισθητικά, μεταξύ άλλων.
Για την πρόληψη και την αποφυγή αυτής της δυσάρεστης εμπειρίας, όχι μόνο κατά τη διάρκεια των διακοπών αλλά σε κάθε φάση της ζωής, είναι σημαντικό οι άνδρες να υιοθετήσουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος, η αποχή από το κάπνισμα και το αλκοόλ, καθώς και η τακτική σωματική άσκηση συμβάλλουν στη μείωση του στρες. Η φυσική δραστηριότητα, επιπλέον, ενεργοποιεί την έκκριση ευεργετικών ορμονών που ενισχύουν τη διάθεση και τη χαλάρωση. Τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα και οι ασκήσεις βαθιάς αναπνοής βοηθούν επίσης σημαντικά.
Η ειλικρινής και ανοιχτή επικοινωνία με τη/τον σεξουαλικό/ή σύντροφο αποτελεί καθοριστικό βήμα για την άρση της πίεσης και τη μείωση του άγχους απόδοσης, ενισχύοντας παράλληλα τη συναισθηματική εγγύτητα του ζευγαριού.
«Κάθε άνδρας που βιώνει περιστασιακά πρόωρη εκσπερμάτιση πρέπει να γνωρίζει ότι κανείς δεν έχει απόλυτο έλεγχο στο σώμα του – και δεν μπορεί πάντα να το καθοδηγεί όπως επιθυμεί. Όταν όμως αυτό το φαινόμενο επαναλαμβάνεται και διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, χρειάζεται διερεύνηση και, εφόσον απαιτείται, θεραπευτική παρέμβαση», καταλήγει ο Δρ Λιβάνιος.
Συμπερασματικά, η πρόωρη εκσπερμάτιση είναι ένα ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία και τις σχέσεις, ειδικά σε περιόδους έντονων προσδοκιών όπως το καλοκαίρι. Δεν πρόκειται, όμως, για κάτι σπάνιο ή μη αναστρέψιμο. Με τη σωστή ενημέρωση, την αναγνώριση των αιτίων και την καθοδήγηση από εξειδικευμένο γιατρό, όπως ο Χειρουργός Ανδρολόγος – Ουρολόγος Δρ Αναστάσιος Λιβάνιος, οι περισσότεροι άνδρες μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα και να επανακτήσουν τον έλεγχο της σεξουαλικής τους ζωής.
Επιμέλεια: Ευγένιος Γκράουρ